Een 'externe expert' in het beoordelingscomité mag niet dezelfde persoon zijn als de projectbegeleider die het comité voorzit
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid het beoordelingscomité samenstelde met de assistent aan de bouwheer als 'externe expert', terwijl het bestek die twee functies als afzonderlijke rollen had omschreven.
Wat gebeurde er?
De autonome gemeenteregie Nautisport schreef via een niet-openbare procedure een dienstenopdracht uit voor een multidisciplinair ontwerpersteam voor de renovatie en uitbreiding van een multisportsite in Edingen (zwembad en omnisporthal), gepubliceerd in het PBEU op 12 februari 2024. Nautisport had zich de bijstand verleend van bureau AT Osborne als assistent aan de bouwheer (AMO). Van de zeven kandidaten werden er vijf geselecteerd, en vier dienden effectief een offerte in: het consortium Atelier d'architecture D.D.V./Fally & Associés/BE Pierre Berger, ABR Architecture-Urbanisme/SWECO/VK Engineering, Réservoir A/GEI/ATS/COORS, en Arcadus Architecte/Arcadis Belgium. Bij een eerste gunning op 27 augustus 2024 werd de opdracht toegewezen aan DDV/Fally/Pierre Berger, waarbij de offerte van Arcadus/Arcadis werd geweerd wegens laattijdige indiening. Die gunning werd geschorst bij arrest nr. 261.229 van 25 oktober 2024. Nautisport stelde een nieuw evaluatieverslag op (18 december 2024) en gunde op 13 januari 2025 opnieuw aan dezelfde inschrijver. Arcadus/Arcadis vocht ook deze tweede gunning aan. Het eerste middel betrof de samenstelling van het beoordelingscomité. Artikel 2.5.11 van het bestek bepaalde dat een comité de offertes zou beoordelen, bestaande uit vier leden — waaronder een 'externe expert' — onder voorzitterschap van de AMO. In de praktijk was de vertegenwoordiger van AT Osborne zowel voorzitter als het lid dat als 'externe expert' zetelde. De verzoekende partijen stelden dat het bestek vijf personen in het comité voorzag: vier leden plus de AMO als voorzitter. De verwerende partij stelde dat het bestek niet uitsloot dat de AMO en de externe expert dezelfde persoon waren. De Raad onderzocht de gecombineerde lezing van artikelen 2.5.11 en 1.3.1 van het bestek. In dat laatste artikel werd AT Osborne reeds bij naam vermeld als AMO. Als de aanbestedende overheid op het ogenblik van de redactie van het bestek de AMO al kende en wilde dat die het comité zou voorzitten, dan viel niet in te zien waarom zij daarnaast nog de aanwezigheid van een 'externe expert' als afzonderlijk lid zou vermelden. De lezing van de verzoekende partijen was de meest conforme met wat de tekst toeliet. Door daarvan af te wijken schond de aanbestedende overheid prima facie het bestek en het beginsel patere legem quam ipse fecisti.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest illustreert dat de samenstelling van een beoordelingscomité strikt moet overeenstemmen met wat het bestek voorschrijft. Het beginsel patere legem quam ipse fecisti — de overheid is gebonden door haar eigen regels — geldt ook voor de organisatie van de beoordeling. Bij twijfel over de interpretatie van een besteksbepaling betrekt de Raad de context van het hele bestek: als elders al blijkt dat de AMO gekend was en een specifieke rol had, dan moet de afzonderlijke vermelding van een 'externe expert' ook een afzonderlijke persoon viseren.
De les
Controleer of het beoordelingscomité is samengesteld zoals het bestek het voorschrijft. Als het bestek afzonderlijke rollen benoemt — zoals een externe expert naast een voorzitter — dan moeten dat ook afzonderlijke personen zijn. Een dubbelrol is een schending van het bestek en een grond voor schorsing.
Stel jezelf de vraag
Is het beoordelingscomité samengesteld overeenkomstig de regels in het bestek — en heeft elke voorgeschreven rol een afzonderlijk lid?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →