Nieuwe regelgeving tijdens de procedure? Dan mag de opdrachtgever stoppen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de niet-gunning van een opdracht voor gerechtsdeurwaardersdiensten, omdat een ingrijpende hervorming van de deurwaarderstarieven tijdens de procedure een gegronde reden was om te stoppen en opnieuw te beginnen met een actueel bestek.
What happened?
De gemeente Ukkel schreef via een vereenvoudigde onderhandelingsprocedure een opdracht uit voor gerechtsdeurwaardersdiensten: minnelijke en gerechtelijke invordering van gemeentelijke schuldvorderingen, voor een jaar met drie verlengingen. Er waren drie gunningscriteria: kosten voor gemeente en schuldenaars (40%), digitale toegankelijkheid (30%) en methodologie (30%). Het bestek bepaalde uitdrukkelijk dat de reglementaire tarieven niet meetelden voor het prijscriterium — logisch, want deurwaarders mogen niet afwijken van wettelijk vastgelegde tarieven voor hun monopolietaken. Na het indienen van de offertes werd een koninklijk besluit gepubliceerd dat de deurwaarderstarieven ingrijpend hervormde: niet alleen de bedragen, maar ook het invorderingstraject zelf, met afschaffing van kwijtingsrechten, invoering van een degressief invorderingsereloon, een forfaitaire dossierkost, en meer nadruk op de faciliterende rol van de deurwaarder bij minnelijke oplossingen. De gemeente besliste om de opdracht niet te gunnen en een nieuwe procedure te starten. De inschrijver vocht dat aan: de gewijzigde tarieven hadden geen impact op de opdracht, want het bestek sloot reglementaire tarieven expliciet uit. De Raad volgde dat niet. De hervorming was zo ingrijpend dat ze ook de niet-gereglementeerde dienstverlening en de werkwijze van de deurwaarder raakte. Monopolietaken en vrije diensten volledig loskoppelen was niet realistisch — een ingrijpende wijziging van de ene tariefcategorie heeft onvermijdelijk weerslag op de andere. Stopzetting en herbeginnen was redelijk.
Why does this matter?
Dit arrest bevestigt dat een aanbestedende overheid niet verplicht is door te gaan met een procedure wanneer de regelgeving die de opdracht beheerst fundamenteel wijzigt. Dat geldt ook als de wijziging formeel alleen betrekking heeft op een afgebakend deel van de dienstverlening: wanneer de hervorming zo ingrijpend is dat ze de hele sector raakt, is stopzetting een gegronde beslissing. De noodzaak om het bestek in overeenstemming te brengen met gewijzigde regelgeving is een erkende grond voor niet-gunning.
The lesson
Als er tijdens een lopende plaatsingsprocedure regelgeving wijzigt die relevant is voor de opdracht, bereid je dan voor op een mogelijke stopzetting. Argumenteer niet dat de wijziging 'geen impact' heeft als ze de hele sector raakt — de Raad kijkt naar de werkelijke draagwijdte van de hervorming, niet alleen naar de formele afbakening in het bestek. Omgekeerd: als opdrachtgever mag je stoppen en herbeginnen als het bestek gebaseerd is op achterhaalde wetgeving.
Ask yourself
Is er sinds de publicatie van het bestek relevante regelgeving gewijzigd die mijn offerte of de dienstverlening raakt — en heb ik daar rekening mee gehouden?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →