Een opdrachtgever mag stoppen en herbeginnen, ook als het bestek op zich niet onwettig was
De Raad van State verwerpt een vernietigingsberoep tegen de beslissing van SOFICO om een raamovereenkomst voor wegborstel- en zuigdiensten niet te gunnen en opnieuw te lanceren, omdat de verwijzing naar één specifiek paritair comité in het bestek de mededinging kon beperken — ook al was de tekst op zich duidelijk.
What happened?
SOFICO schreef via een Europese openbare procedure een raamovereenkomst uit voor het borstel- en zuigwerk op het wegennet in het district Ciney (lot 5). Het bestek bevatte een bijlage 2 — een verklaring tegen sociale dumping — die uitdrukkelijk verwees naar paritair comité 124 (bouwsector) en de verplichting om de minimumlonen van die sector na te leven. SA Eurogreen, actief onder paritair comité 145 (tuinen en parken, met lagere lonen), won het lot. SRL Theis Marcel, gerangschikt als tweede, vocht de gunning aan. De Raad van State schorste twee keer achtereenvolgens de gunning aan Eurogreen: bij arrest nr. 251.696 van 10 maart 2022 en arrest nr. 254.278 van 15 juli 2022. De redenering: het ondertekenen van bijlage 2 impliceerde een engagement om de lonen van PC 124 te respecteren, wat in tegenspraak was met de lagere prijzen van Eurogreen op basis van PC 145. Na die twee schorsingen besliste SOFICO op 26 augustus 2022 om het lot niet meer te gunnen op basis van het oorspronkelijke bestek en een nieuwe procedure te starten met aangepaste documenten — zonder de verwijzing naar PC 124. SOFICO motiveerde die beslissing met het oog op de mededinging en de transparantie: de verplichting om de barema's van PC 124 te respecteren kon de toegang tot de markt onnodig beperken. Theis Marcel vocht die stopzettingsbeslissing aan met drie middelen. Ten eerste: schending van de theorie van de duidelijke rechtshandeling — bijlage 2 was ondubbelzinnig en mocht niet hergeïnterpreteerd worden om haar draagwijdte te beperken. De Raad verwierp dit: SOFICO had bijlage 2 niet geherinterpreteerd maar had juist de letterlijke toepassing ervan als problematisch beschouwd vanuit mededingingsoogpunt, en daarin een reden gezien om de procedure stop te zetten. Ten tweede: schending van het gezag van gewijsde — de eerdere schorsingsbeslissingen verplichtten SOFICO om de offerte van Eurogreen onregelmatig te verklaren en het lot aan Theis Marcel te gunnen, niet om de hele procedure te stoppen. De Raad verwierp ook dit: het gezag van gewijsde strekt zich uit tot de dragende motieven, maar de eerdere arresten hadden SOFICO niet verboden om artikel 85 (stopzetting) toe te passen. SOFICO was niet verplicht om tot gunning over te gaan. Ten derde: ontoereikende motivering en kennelijk onredelijke beoordeling — SOFICO legde niet uit waarom meer mededinging de opdracht beter zou dienen dan het handhaven van de PC 124-vereiste. De Raad verwierp dit middel eveneens en sloot aan bij zijn eerdere beoordeling in arrest nr. 258.032 van 27 november 2023: het doel van mededinging en transparantie was legitiem, en Theis Marcel had niet concreet aangetoond dat de opening naar andere paritaire comités de goede uitvoering zou schaden.
Why does this matter?
Dit arrest bevestigt dat een opdrachtgever een ruime discretionaire bevoegdheid heeft om een procedure stop te zetten en opnieuw te beginnen — zelfs na meerdere schorsingsarresten. Het feit dat de Raad van State eerder een offerte als onregelmatig had beoordeeld op basis van het bestaande bestek, verplicht de opdrachtgever niet om die offerte simpelweg uit te sluiten en het lot aan de volgende te gunnen. De opdrachtgever mag ook de oorzaak van het probleem aanpakken — in dit geval een bestekbepaling die de mededinging kon beperken — door de procedure stop te zetten en opnieuw te beginnen met aangepaste documenten. Het arrest verduidelijkt ook dat het gezag van gewijsde van schorsingsbeslissingen de opdrachtgever niet vastpint op één specifiek vervolg: stopzetting blijft een optie, zolang ze adequaat gemotiveerd is.
The lesson
Als een opdrachtgever na een schorsing beslist om de hele procedure stop te zetten en opnieuw te beginnen met aangepaste documenten, sta je als inschrijver vrij zwak. Zolang de motivering verwijst naar legitieme doelstellingen zoals mededinging en transparantie, zal de Raad de beslissing slechts marginaal toetsen. Het argument dat het oorspronkelijke bestek correct was en dus gewoon toegepast moest worden, volstaat niet als de opdrachtgever juist die bestekbepaling als problematisch beschouwt.
Ask yourself
Als de opdrachtgever na een geschil beslist om de procedure stop te zetten en opnieuw te beginnen: is die beslissing gemotiveerd door een legitiem doel — en heb ik concrete, onderbouwde argumenten waarom die motivering onjuist of ontoereikend is?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →