Irregular tender
A tender can be substantially or non-substantially irregular. Substantial irregularities lead to exclusion — the contracting authority has no discretion in this regard. Non-substantial irregularities may potentially be regularised.
Onvoldoende motivering bij uitsluiting wegens abnormale prijzen: de beslissing moet duidelijk maken of de prijsverantwoordingen onontvankelijk dan wel ongegrond zijn
De Raad van State vernietigt — via de versnelde procedure na schorsing — de gunningsbeslissing van een overheidsopdracht voor wegenonderhoud, omdat de motivering van de uitsluiting wegens abnormale prijzen dubbelzinnig was: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoordingen als onontvankelijk dan wel als ongegrond werden beschouwd, anderzijds stemden de motieven in de gunningsbeslissing niet overeen met die in het analyseverslag, zodat de geweerde inschrijver de werkelijke redenen van zijn uitsluiting niet kon achterhalen — en het argument van vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig summiere.
Een inschrijver die zelf 'niet conform' invult voor een essentiële eis, kan achteraf niet beweren dat hij wél kon voldoen — en een bestek dat aansluit bij eerdere voertuigen is niet automatisch op maat van de zittende inschrijver geschreven
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van multifunctionele brandweerautopompen 4x4, omdat (1) de verzoekende partij zelf in haar offerte uitdrukkelijk 'NEEN' had ingevuld bij de conformiteitsvereiste van drie scharnierpunten voor opstaptreden — met de opmerking 'dit is een zinloze eis om bepaalde firma's te bevoordelen' — en de aanbestedende overheid haar offerte terecht als substantieel onregelmatig heeft verklaard, (2) de verzoekende partij er niet in slaagt aan te tonen dat het bestek op maat van de zittende inschrijver is geschreven, nu zij zelf voor het merendeel van de technische vereisten 'conform' had kunnen aanbieden en de driescharniereneis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer, (3) de looptijd van zes jaar voor de raamovereenkomst afdoende was gemotiveerd in de toelichtingsnota aan de Inspectie van Financiën — met verwijzing naar de hoge investeringskosten voor prototypebouw en de productietermijn van anderhalf tot twee jaar — en die motivering niet in het bestek zelf hoefde te staan, en (4) het middel inzake machtsafwending faalt bij gebrek aan ernstige en met elkaar overeenstemmende aanwijzingen.
Zusterarrest autopompen 4x2: bewust niet-conform inschrijven bij essentiële eis leidt onvermijdelijk tot substantiële onregelmatigheid
In dit zusterarrest van arrest 264.262 — met dezelfde partijen, dezelfde opdracht maar voor perceel 1 (autopompen 4x2) — verwerpt de Raad van State het beroep tot nietigverklaring op identieke gronden: de inschrijver die zelf uitdrukkelijk 'niet conform' invulde bij de essentiële eis van drie scharnierpunten voor opstaptreden, met de opmerking dat dit 'een zinloze eis is om bepaalde firma's te bevoordelen', kan achteraf niet beweren dat zij wél had kunnen voldoen, en het bestek is niet op maat van de zittende inschrijver geschreven nu de betwiste eis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer.
Wanneer een inschrijver in zijn inventaris een streepje plaatst in plaats van een prijs, moet de formele motivering van de gunningsbeslissing het volledige onderzoek weerspiegelen — niet alleen het eindresultaat
De Raad van State schorst de gunning van een dienstenopdracht voor de exploitatie van een radiodispatching, omdat de formele motivering van de gunningsbeslissing ontoereikend is: de aanbestedende overheid stelde dat de gekozen inschrijver een prijs van 0 euro had ingediend voor een transitiepost die zij als zittende operator niet nodig had, terwijl uit het administratief dossier bleek dat de inventaris slechts een streepje bevatte — een wezenlijk verschil dat de aanbestedende overheid voor de keuze plaatste tussen een materiële fout (artikel 34 KB 18/04/2017) en een substantiële onregelmatigheid (artikel 76 KB 18/04/2017), zonder dat dit onderzoek in de motivering tot uiting kwam.
Wanneer een inschrijver ook na een uitdrukkelijk verzoek om verduidelijking de gevraagde informatie niet verstrekt, is de aanbestedende overheid verhinderd de offerte te beoordelen en moet zij die nietig verklaren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor duurzame energieopslag, omdat de inschrijver — ook na een uitdrukkelijk verduidelijkingsverzoek — de vereiste informatie over standby- en koelingsverbruik niet verstrekte, waardoor de aanbestedende overheid de offerte niet kon aftoetsen aan het subgunningscriterium OPEX en verplicht was de offerte nietig te verklaren.
Wanneer het bestek een ISO-norm voorschrijft als meetmethode en alle metingen consequent boven de maximaal toegelaten grens uitkomen, is de onregelmatigverklaring van de offerte niet onwettig — ook al komen eigen metingen van de inschrijver tot een ander resultaat
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor interventiebroeken, omdat het bestek uitdrukkelijk ISO 3801 als meetmethode voorschreef, alle laboratoriummetingen consequent een gewicht boven de maximaal toegelaten grens van 255 g/m² opleverden, en de inschrijver niet aannemelijk maakt dat het verschil tussen de eerste en tweede meting of haar eigen afwijkende metingen de wettigheid van de vaststelling aantasten.
Wanneer een minimumvereiste softwareontwikkeling vergt in plaats van standaard beschikbaar te zijn, volstaan vage beloftes over toekomstige ontwikkeling niet om aan te tonen dat de offerte conform is
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om een offerte voor een Resource Planning Tool als onregelmatig te weren, omdat twee minimumvereisten — het aanmaken van diensten/shifts vanuit boekingen en het definiëren van meerdere werkstelsels — softwareontwikkeling vergden in plaats van standaard beschikbaar te zijn, en de inschrijver geen concrete roadmap of financiële raming voorlegde om aan te tonen dat die ontwikkeling tijdig zou worden gerealiseerd.
Een onderhoudsclausule die alle kosten behalve die van gebrekkig onderhoud bij de opdrachtgever legt, is onverenigbaar met een Full Omnium vereiste — en mondelinge toelichtingen tijdens de onderhandelingen die de clausule tegenspreken, veranderen daar niets aan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor de vervanging van het LON-netwerk in het station Antwerpen-Centraal, omdat de clausule in de finale offerte van de verzoeker die alle herstelkosten bij de opdrachtgever legt tenzij die gebrekkig onderhoud aantoont, onverenigbaar is met de vereiste van een Full Omnium onderhoudscontract, en omdat mondelinge toelichtingen die de clausule tegenspreken de beoordeling van de finale offerte niet wijzigen.
Een middel dat vertrekt van een verkeerde lezing van de bestreden beslissing — offerte geweerd wegens afwezigheid van nietjes in plaats van wegens niet-opname van de kost van nietjes in de onderhoudsprijs — is inoperant, en het juiste argument voor het eerst ter terechtzitting aanvoeren is te laat
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van perceel 2 van een raamovereenkomst voor multifunctionele apparaten, omdat de verzoeker haar middel bouwt op een verkeerde premisse — zij bestrijdt de afwezigheid van nietjes in haar offerte, terwijl de overheid haar offerte heeft geweerd omdat de kost van de nietjes niet was opgenomen in de onderhoudsprijs — en de correcte argumentatie voor het eerst ter terechtzitting wordt aangevoerd, wat te laat is.
Wanneer de aanbestedende overheid 'niet-verwaarloosbare posten' definieert als posten die meer dan 2 % van het offertebedrag uitmaken, mag zij posten die onder die drempel vallen niet toch als niet-verwaarloosbaar behandelen en op basis daarvan de offerte onregelmatig verklaren
De Raad van State schorst de gunning van een studieopdracht voor de renovatie en automatisering van stuwsluizen op de Hoge Samber, omdat de aanbestedende overheid posten die respectievelijk 0,57 % en 0,76 % van het offertebedrag vertegenwoordigden als niet-verwaarloosbaar heeft behandeld en op basis daarvan de offerte wegens abnormale prijzen onregelmatig heeft verklaard, terwijl zij zelf had bepaald dat alleen posten boven 2 % van het offertebedrag als niet-verwaarloosbaar gelden.
Een inschrijver die bepaalde onderdelen wel beschrijft in haar toelichtingsnota's maar ze niet opneemt in haar financieel plan, begaat een substantiële onregelmatigheid — en de aanbestedende overheid is bij een mededingingsprocedure met onderhandeling niet verplicht om die te laten regulariseren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om de offerte van Cœur de Ville onregelmatig te verklaren en haar niet uit te nodigen voor de onderhandelingsfase bij de herinrichting van een plein, omdat het niet opnemen van bepaalde aménagements in het financieel plan — terwijl die wel in andere offertedocumenten stonden — terecht als een substantiële onregelmatigheid werd gekwalificeerd, en omdat de aanbestedende overheid niet verplicht was om regularisatie toe te staan wanneer het bestek haar daartoe slechts een mogelijkheid bood en geen verplichting oplegde.
Een vernietiging op vordering van een andere inschrijver doet het beroep tot nietigverklaring zijn voorwerp verliezen, maar niet de vordering tot schadevergoeding tot herstel — waarvoor de middelen alsnog moeten worden onderzocht
De Raad van State stelt vast dat het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een opdracht voor gerechtsdeurwaarderdiensten voor de stad Fontaine-l'Évêque zijn voorwerp heeft verloren doordat dezelfde beslissing reeds is vernietigd in een parallel beroep van een andere inschrijver (arrest nr. 262.783), maar heropent de debatten en verwijst de zaak naar de gewone procedure om de middelen alsnog te onderzoeken in het licht van de vordering tot schadevergoeding tot herstel die de verzoekers nadien hebben ingesteld.
De intrekking van de bestreden gunningsbeslissing na een schorsingsvordering maakt die vordering onontvankelijk — maar de kosten vallen ten laste van de aanbestedende overheid
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van werken aan de maison rurale de Godinne als onontvankelijk, omdat de gemeente Yvoir de bestreden gunningsbeslissing heeft ingetrokken met terugwerkende kracht — waardoor de verzoeker niet langer benadeeld is — en legt de proceskosten ten laste van de gemeente.
Een kleine schapenhouder die zijn lage prijs verantwoordt met zijn unieke bedrijfsmodel maar nalaat dat cijfermatig te staven, draagt het risico van de ontoereikende bewijsvoering — en de overheid hoeft haar eigen marktgegevens niet te delen als die in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor schapenbegrazing op dijken langs de Zeeschelde, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de offerte substantieel onregelmatig te verklaren wegens een onvoldoende onderbouwde prijsverantwoording — en omdat de marktgegevens van andere opdrachten als referentiekader in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt en niet als externe inlichtingen in het bijzonder prijsonderzoek, zodat de overheid die niet aan de inschrijver hoefde voor te leggen.
Een bestekeis die 'zoveel mogelijk' iets vereist, kan toch een minimale eis zijn als dat uit het geheel van de bestekbepalingen en het voorwerp van de opdracht volgt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de gunning van een opdracht voor asbestverwijdering in een verkeerstunnel, omdat de eis om het rijden naast een hermetische zone 'zoveel mogelijk te beperken' — hoewel niet uitdrukkelijk als minimale eis aangeduid — uit het geheel van de bestekbepalingen en de twee voorgestelde faseringen wel degelijk als minimale vereiste kon worden afgeleid, en de offerte van de verzoeker daar fundamenteel van afweek door verkeer over de volledige lengte van de tunnel naast de hermetische zone te laten rijden.
Gunningscriteria die kortere uitvoeringstermijnen belonen, zijn geen vrijbrief om minimale veiligheidseisen in het bestek naast je neer te leggen
De Raad van State verwerpt de vordering van de tweede geweerde inschrijver tegen dezelfde gunning voor asbestverwijdering in tunnel 't Zand, en bevestigt dat de eis om het rijden naast een hermetische zone zoveel mogelijk te beperken een minimale bestekeis is — ook al creëren de gunningscriteria voor uitvoeringstermijn en beperking van tunnelsluiting een stimulans om het verkeer zo lang mogelijk open te houden.
Een nulprijs voor een post die een afzonderlijk subgunningscriterium vormt, is substantieel onregelmatig wanneer de kosten in werkelijkheid naar een andere post zijn verschoven
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor videobelsoftware voor de 112-noodcentrale en brandweerdispatching, omdat de gekozen inschrijver een nulprijs opgaf voor de post implementatie — een afzonderlijk subgunningscriterium — terwijl uit zijn eigen offerte bleek dat hij daar wel degelijk prestaties voor moest leveren, waardoor de kosten ten onrechte naar het andere subgunningscriterium waren verschoven en de vergelijkbaarheid van de offertes was verhinderd.
Een laconieke vaststelling dat uitvoering 'materieel onmogelijk' is, volstaat niet als motivering voor de onregelmatigheid van een offerte
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor groenonderhoud door de gemeente Paliseul, omdat de onregelmatigverklaring van de offerte van de laagste inschrijver steunde op één enkele laconieke zin — dat het 'materieel onmogelijk' was voor één persoon om het werk binnen de geschatte uren uit te voeren — zonder enige onderbouwing door middel van vergelijkingen met andere offertes, eigen ervaringscijfers of referentieopdrachten, en een aanvullend argument dat pas voor het eerst in de procedure voor de Raad van State werd aangevoerd het motiveringsgebrek niet achteraf kon herstellen.
Blanco UEA van draagkrachtentiteit is substantieel onregelmatig als een technisch probleem niet aannemelijk wordt gemaakt
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de onregelmatigverklaring van een offerte voor een raamovereenkomst pechverhelping, omdat de inschrijver niet aannemelijk maakte dat een technisch probleem van het e-Procurement-platform de oorzaak was van het blanco UEA voor haar draagkrachtentiteit — de helpdesk bevestigde dat het naderhand overgemaakte document niet hetzelfde was als wat op het platform was opgeladen, de hash codes garandeerden dat documenten ongewijzigd aankomen, en de vier andere UEA's in hetzelfde gecompileerde bestand waren wel correct.
Ontbrekend attest van plaatsbezoek is niet automatisch een substantiële onregelmatigheid als het plaatsbezoek zelf vaststaat
De Raad van State schorst de onregelmatigverklaring van een offerte voor het ontwerp van een nieuwbouw omdat de aanbestedende overheid het ontbreken van een attest van plaatsbezoek als substantiële onregelmatigheid kwalificeerde, terwijl het plaatsbezoek zelf onbetwist had plaatsgevonden in aanwezigheid van de algemeen directeur van de aanbesteder, het bestek aan het bijvoegen van het attest geen substantieel karakter had verleend, het attest niet op straffe van wering was voorgeschreven, en de aanbesteder het attest zelf had uitgereikt — waardoor de onregelmatigverklaring neerkwam op overdreven formalisme.
Een minimumeis als 'te ontwikkelen' aanbieden is geen onregelmatigheid als het bestek die antwoordmogelijkheid voorziet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een SaaS-opdracht omdat het bestek uitdrukkelijk toeliet dat inschrijvers minimumeisen als 'te ontwikkelen' aanboden — mits concrete beschrijving van de manier en het tijdsbestek — en omdat de aanbestedende overheid die aanpak ook bij de beoordeling op haar inhoudelijke merites mocht waarderen.
Een gunningsbeslissing kan ook na sluiting van de opdracht worden ingetrokken als de offerte substantieel onregelmatig was
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de intrekking van een gunningsbeslissing en de heraanwijzing aan een andere inschrijver, omdat de niet-ondertekende indieningsrapporten bij twee latere aanvullingen van de offerte tot de nietigheid van die aanvullingen leidden — waardoor essentiële veiligheidsdocumenten als niet-ingediend golden en de offerte substantieel onregelmatig was.
Zusterbedrijven die elk op een ander perceel inschrijven met identieke prijzen, personeel en lay-out: entente bewezen
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte wegens mededingingsverstorende entente, omdat twee zusterondernemingen uit dezelfde groep hun offertes op verschillende percelen aantoonbaar hadden gecoördineerd — met identieke lay-out, dezelfde contactpersoon, 23 identieke eenheidsprijzen, dezelfde onderaannemers en identieke rekenfouten.
Perceelverdeling tussen zusterondernemingen om de concurrentie te omzeilen is een verboden entente — ook zonder intentie
De Raad van State verwerpt de vordering van het zusterbedrijf dat op perceel 1 had ingeschreven, en bevestigt dat de gecoördineerde perceelverdeling en offertecoördinatie tussen twee dochterondernemingen van dezelfde groep een verboden entente vormt, ongeacht of de ondernemingen de intentie hadden om de concurrentie te vervalsen.
Als je teststaal de test niet doorstaat, is je offerte onregelmatig — en ISO-certificaten redden je niet
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de wering van een offerte voor politiefietsen, omdat veiligheidsrisico's die tijdens een testperiode werden vastgesteld — een verbogen voorvork en voetcontact met het voorwiel — volstonden om de offerte als substantieel onregelmatig te beschouwen.
Verbonden ondernemingen weren zonder ze te horen? Dat kan niet
De Raad van State schorst de wering van offertes van twee zusterondernemingen wegens vermeende mededingingsverstoring, omdat de aanbestedende overheid hen niet eerst de kans heeft gegeven om aan te tonen dat hun offertes onafhankelijk tot stand zijn gekomen.
Een verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke gunning indienen terwijl het bestek dat verbiedt? Dan draag je zelf de gevolgen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de gunning van een opdracht voor lichte woningen, omdat de inschrijver in haar offerte een ongeoorloofd verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke toewijzing van beide percelen had opgenomen en de opdrachtgever dat terecht niet in rekening had gebracht.
Technische fiches aanleveren na het indienen? Teken dan ook het nieuwe depotrapport
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep omdat de inschrijver die op verzoek van de opdrachtgever aanvullende technische fiches indiende via e-Procurement, het bijhorende depotrapport niet had ondertekend met een gekwalificeerde elektronische handtekening — en dat is een substantiële onregelmatigheid.
Je prijzen verantwoorden is een examen met één kans
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de uitsluiting van een inschrijver wegens abnormaal lage prijzen, omdat die bij zijn prijsverantwoording enkel een zelfgemaakt tabelletje indiende zonder enig bewijsstuk — en de opdrachtgever niet verplicht is om daar een tweede keer naar te vragen.
Een fout in een Excel-formule is niet automatisch een 'rekenkundige vergissing'
De Raad van State schorst een gunning omdat de opdrachtgever fouten in Excel-formules van de winnaar corrigeerde als 'rekenkundige vergissingen', terwijl niet vaststond dat het om loutere telfouten ging en niet om fouten die de offerte onregelmatig maakten.
Als de regularisatie de kern is, mag je de stukken erover niet geheimhouden
De Raad van State heft de vertrouwelijkheid op van documenten over de regularisatie van een ontbrekende elektronische handtekening, omdat de verliezende inschrijver zonder inzage in die stukken niet zinvol kan controleren of de regularisatie correct is verlopen.
Demolition of 192 apartments: rejection – planning exceeding 'mandatory' 180-calendar-day deadline constitutes a substantive irregularity even without express 'on pain of nullity' clause
The Council of State rejects the suspension request against Toit & Moi's decision to disqualify Jean Nonet's tender for the demolition of 192 apartments in Jemappes (Mons) as substantively irregular, because the forecast planning (4 September 2023 to 4 April 2024) clearly exceeded the mandatory maximum deadline of 180 calendar days, without this requirement needing to be expressly labelled 'substantive' or 'on pain of nullity' to constitute a minimum requirement under article 76(1)(3) of the Royal Decree of 18 April 2017.
School construction at Jemeppe-sur-Sambre: second suspension – responding to a price justification request by invoking a material error does not constitute a unilateral modification of the tender
The Council of State orders, for the second time, the suspension of the French Community's decision to award the school construction contract at Jemeppe-sur-Sambre, because the contracting authority committed a manifest error of assessment by qualifying as a substantive irregularity (unilateral modification of the tender) the tenderer's response to a price justification request in which it invoked a material error.
This page shows all rulings of the Council of State (Belgium's supreme administrative court) on irregular tender in public procurement. Each ruling is summarized by TenderWolf in plain language, with a legal lesson and a practical question to ask yourself. View all rulings →