UDN-vordering raamovereenkomst tenues d'image Defensie verworpen — exclusieve bevoegdheid DLD-laboratorium voor technische evaluatie — artikel 55 wet 2016 niet van toepassing — tolerantie dimensies geldt niet voor massa weefsel — nieuw middel tardief opgeworpen
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van het consortium Logistik Unicorp/Van Moer tegen de substantiële onregelmatigverklaring van hun offerte voor de raamovereenkomst tenues d'image voor Defensie (dialogue compétitif, maximaal 12 jaar), waarbij de Raad oordeelde dat het DLD-laboratorium van Defensie exclusief bevoegd was voor de technische evaluatie conform het bestek, dat artikel 55 van de wet van 17 juni 2016 niet van toepassing was omdat de aanbestedende overheid zelf de conformiteit verifieerde zonder bewijslast bij de inschrijvers, en dat een nieuw middel over het prijsonderzoek tardief was opgeworpen op de dag van de terechtzitting.
Que s'est-il passé ?
De Belgische Defensie publiceerde op 13 oktober 2023 een aankondiging voor een raamovereenkomst via dialogue compétitif voor de levering van tenues d'image, diverse artikelen en aanverwante diensten, voor een maximale duur van twaalf jaar. Twee consortia werden geselecteerd op 16 april 2024: het consortium LogVM (Logistik Unicorp Inc, Logistik Unicorp Belgium en Etablissementen Van Moer) en het consortium SKX (Seyntex, Xandres en Kashket & Partners). Na een eerste dialoogronde en een eerste evaluatie stelde Defensie in maart 2025 vast dat beide offertes substantiële onregelmatigheden bevatten. Defensie besliste het competitief dialoog te heropenen om beide consortia de gelegenheid te geven hun offertes te corrigeren. Na een tweede dialoogronde werden nieuwe offertes ingediend op 14 augustus 2025. Op 26 november 2025 verklaarde Defensie de offerte van LogVM substantieel onregelmatig op twee gronden: (1) de masse conditionnée van het basisweefsel voor het service dress bedroeg 275 g/m² volgens het DLD-laboratorium, terwijl het bestek een maximum van 270 g/m² voorschreef, en (2) het consortium bood slechts 88 militairen per cluster per dag aan tijdens de fitting-fase in plaats van het vereiste minimum van 100. De opdracht werd gegund aan SKX. LogVM stelde op 11 december 2025 een UDN-vordering in. SKX vroeg en verkreeg tussenkomst. De Raad van State verwierp de vordering. Over het eerste middel, eerste tak (masse conditionnée): de Raad oordeelde dat het bestek uitdrukkelijk voorzag dat uitsluitend de resultaten van het DLD-laboratorium van Defensie geldig waren en dat resultaten van andere laboratoria niet in aanmerking werden genomen. De aanbestedende overheid had zich hieraan gehouden. Artikel 55 van de wet van 17 juni 2016 was niet van toepassing, omdat het bestek geen bewijs van conformiteit van de inschrijvers vereiste maar voorzag in een eigen verificatieprocedure door de aanbestedende overheid. De tolerantie van 5% in het bestek gold enkel voor 'dimensions' (geometrische afmetingen) en niet voor 'masse conditionnée'. De proportionaliteit was gerespecteerd omdat de technische specificatie zelf reeds een marge voorzag (235-270 g/m²) en de onregelmatigheid substantieel was, wat geen beoordelingsmarge liet. Over het eerste middel, tweede tak (fitting-capaciteit): deze tak was prima facie niet-ontvankelijk omdat de eerste onregelmatigheid op zich reeds volstond om de offerte te weren, en een eventuele gegrondheid van de tweede tak het lot van de verzoeksters niet kon wijzigen. Over het tweede middel (controle regelmatigheid offerte SKX): niet ernstig, omdat uit het administratief dossier bleek dat Defensie de regelmatigheid van de offerte van SKX volgens dezelfde modaliteiten had gecontroleerd. Over het derde middel (prijsonderzoek): dit was een nieuw middel dat pas om 9u45 op de dag van de terechtzitting was meegedeeld, terwijl de verzoeksters zes volledige werkdagen de tijd hadden gehad na ontvangst van het administratief dossier. De Raad oordeelde dat dit de loyale procesvoering schond en verklaarde het middel niet-ontvankelijk. De verzoeksters droegen de kosten (rolrecht 600 euro, bijdrage 26 euro). De tussenkomende partijen droegen elk 150 euro voor hun tussenkomst.
Pourquoi c'est important ?
Dit arrest is om meerdere redenen belangwekkend. Ten eerste verduidelijkt het de verhouding tussen artikel 55 van de wet van 17 juni 2016 en een bestek dat voorziet in een eigen verificatieprocedure door de aanbestedende overheid: wanneer het bestek niet vereist dat inschrijvers zelf de conformiteit bewijzen maar voorziet dat de aanbestedende overheid dit via haar eigen laboratorium doet, is artikel 55 niet van toepassing en kan een inschrijver zijn eigen testresultaten niet laten prevaleren. Ten tweede preciseert het arrest dat een tolerantiemarge voor 'dimensies' in het bestek niet automatisch van toepassing is op andere fysische eigenschappen zoals massa. Ten derde bevestigt het de strikte toepassing van de loyale procesvoering bij het laattijdig opwerpen van nieuwe middelen: zes werkdagen na ontvangst van het dossier is ruim voldoende om een nieuw middel te formuleren, en mededeling op de ochtend van de terechtzitting is niet aanvaardbaar zonder adequate verantwoording.
La leçon
Als inschrijver: wanneer het bestek voorziet dat de aanbestedende overheid zelf de technische conformiteit verifieert via haar eigen laboratorium, prevaleren die resultaten boven je eigen testresultaten — artikel 55 biedt geen soelaas. Zorg ervoor dat je producten effectief voldoen aan de technische specificaties, inclusief precieze normen. Als je na kennisname van het administratief dossier een nieuw middel wilt opwerpen, doe dit zo snel mogelijk en niet op de dag van de terechtzitting. Als aanbestedende overheid: een bestek dat de exclusieve bevoegdheid van je eigen laboratorium voor technische evaluatie vastlegt, wordt door de Raad van State gerespecteerd. Zorg wel voor een correcte toepassing van de ISO-normen.
Posez-vous la question
Als inschrijver: voorziet het bestek in technische evaluatie door het laboratorium van de aanbestedende overheid? Zorg dat je producten effectief voldoen, want je eigen testresultaten tellen niet. Heb je na ontvangst van het administratief dossier nieuwe grieven ontdekt? Communiceer ze onmiddellijk, niet op de ochtend van de zitting. Als aanbestedende overheid: is je evaluatieprocedure conform het bestek uitgevoerd? Heb je dezelfde modaliteiten toegepast op alle inschrijvers?
À propos de cette base de données
Le Conseil d'État (Raad van State) est la plus haute juridiction administrative de Belgique. En matière de marchés publics — de l'attribution d'un contrat à l'exclusion d'un soumissionnaire — le Conseil d'État tranche en dernier ressort. Les arrêts de cette base de données sont résumés par TenderWolf en langage clair, avec des leçons pratiques pour les soumissionnaires et les pouvoirs adjudicateurs. Voir tous les arrêts →