Geen aangetekende brief vereist onder de drempels: Renotec komt een maand te laat voor de brug van Poupehan
Renotec dacht dat de termijn om de gunning van de brugherstelling in Bouillon aan Galère (374.996,21 euro) aan te vechten nooit was beginnen lopen omdat het Waalse Gewest de beslissing enkel per gewone post had verstuurd, maar de Raad van State oordeelde dat de dubbele-kennisgevingsregel van art. 65/8 niet geldt voor deze opdracht onder de Europese drempels — de gewone brief van 4 september 2012 deed de termijn van vijftien dagen wél lopen, en het beroep van 5 oktober was dus laattijdig en onontvankelijk.
Wat gebeurde er?
Het Waalse Gewest publiceerde op 3 oktober 2011 een openbare aanbesteding voor de herstelling van de brug van Poupehan op de N893 in Bouillon. Twee inschrijvers dienden een offerte in: Renotec en Galère. Op 29 maart 2012 weerde het Gewest de offerte van Renotec en gunde het de opdracht aan Galère voor 374.996,21 euro incl. btw. Renotec vernam dat pas op 21 augustus 2012, toen het Gewest meedeelde dat haar offerte ‘niet de laagste regelmatige offerte' was; op haar verzoek volgde op 4 september 2012 de gemotiveerde gunningsbeslissing — per gewone post. Renotec stelde op 5 oktober 2012 een UDN-vordering in en betoogde, met verwijzing naar arrest nr. 218.931 van 18 april 2012, dat de beroepstermijn nooit was beginnen lopen: art. 65/8 schrijft immers voor dat de kennisgeving onmiddellijk per fax, e-mail of ander elektronisch middel gebeurt én dezelfde dag per aangetekende brief, en aan geen van beide was voldaan. De Raad van State ontleedde echter eerst het toepassingsgebied van die bepaling. Krachtens de artt. 65/3 en 65/30 gelden de artt. 65/8 en 65/11 enkel voor opdrachten met Europese bekendmaking, voor werkenopdrachten waarvan het goed te keuren offertebedrag tussen de Europese drempel en de helft daarvan ligt, en voor opdrachten waarbij de aanbesteder vrijwillig de sluiting uitstelt. Geen van die gevallen deed zich hier voor: geen Europese bekendmaking, een offertebedrag onder de relevante grens, en geen vrijwillige toepassing. De dubbele kennisgeving was dus niet vereist, de gewone brief van 4 september 2012 gold als de kennisgeving bedoeld in art. 65/23, § 1 — de wet verbindt trouwens geen sanctie aan een verzending per gewone post — en Renotec beweerde niet dat zij die brief zo laat had ontvangen dat de termijn van vijftien dagen op 4 oktober nog niet verstreken was. Het beroep was laattijdig en werd onontvankelijk verklaard; de kosten van 175 euro kwamen ten laste van Renotec.
Waarom doet dit ertoe?
De rechtspraak waarop Renotec zich beriep bestaat echt: wanneer de aanbesteder de voorgeschreven dubbele kennisgeving miskent, begint de beroepstermijn van vijftien dagen niet te lopen. Maar dat mechanisme veronderstelt dat art. 65/8 op de opdracht van toepassing is, en precies daar ging het mis. Voor opdrachten onder de Europese drempels — op de tussencategorie van werken en de vrijwillige toepassing na — gelden de verplichtingen inzake elektronische én aangetekende kennisgeving niet, en volstaat een gewone brief om de termijn te doen lopen. Het arrest herinnert er ook fijntjes aan dat de wet geen sanctie stelt op een kennisgeving per gewone post buiten het toepassingsgebied van art. 65/8. Voor de praktijk betekent dit dat de eerste reflex bij elke termijndiscussie niet de vorm van de kennisgeving is, maar de vraag welk beschermingsregime op de opdracht van toepassing is: de waarde van de opdracht en de wijze van bekendmaking bepalen welke formaliteiten de aanbesteder moet naleven en dus ook welke argumenten een verzoeker daaruit kan putten. Wie een maand wacht met een UDN-beroep op basis van een regel die niet van toepassing blijkt, staat met lege handen — nog vóór enige discussie over urgentie of middelen.
De les
Reken u als afgewezen inschrijver nooit rijk aan een vormfout in de kennisgeving zonder eerst het toepassingsgebied te controleren: de dubbele-kennisgevingsregel en de wachttermijn gelden enkel voor opdrachten met Europese bekendmaking, voor werken boven de halve Europese drempel en bij vrijwillige toepassing door de aanbesteder. Ontvangt u bij een kleinere opdracht de gemotiveerde beslissing per gewone post, ga er dan van uit dat de termijn van vijftien dagen loopt en dien uw vordering meteen in — desnoods met een voorbehoud over de termijn. Voor aanbesteders van opdrachten onder de drempels is het arrest een geruststelling: een kennisgeving per gewone post volstaat om de beroepstermijn te doen lopen, al blijft een aangetekende zending de voorzichtigste weg om de ontvangstdatum te kunnen bewijzen.
Te onthouden
- De artt. 65/8 en 65/11 wet 24 december 1993 gelden enkel voor opdrachten met Europese bekendmaking, voor werkenopdrachten met een goed te keuren offertebedrag tussen de Europese drempel en de helft daarvan, en bij vrijwillige toepassing door de aanbesteder.
- Buiten dat toepassingsgebied doet een kennisgeving per gewone post de beroepstermijn van vijftien dagen (art. 65/23, § 3) gewoon lopen; de wet sanctioneert de gewone verzending niet.
- De rechtspraak dat de termijn niet loopt bij miskenning van de dubbele kennisgeving (o.a. arrest nr. 218.931 van 18 april 2012) helpt alleen wie onder het toepassingsgebied van art. 65/8 valt.
- Renotec vernam de gunning op 21 augustus 2012, kreeg de gemotiveerde beslissing op 4 september en wachtte tot 5 oktober — een maand die haar het beroep kostte.
- De kosten van 175 euro kwamen ten laste van de verzoekende partij.
Waarop letten
- De waarde van de opdracht (hier 374.996,21 euro incl. btw) als sleutel voor het toepasselijke kennisgevings- en wachttermijnregime.
- Het verschil tussen de kennisgeving van 21 augustus (loutere mededeling) en die van 4 september (gemotiveerde beslissing) als startpunt van de termijn.
- De verweerthese dat wie weken wacht ook de uiterst dringende noodzakelijkheid zelf onderuithaalt — de Raad hoefde er niet meer op in te gaan, maar het argument ligt voor de hand.
- Aanbesteders die zekerheid willen over de termijn, kiezen ook onder de drempels best voor een aantoonbare verzendwijze.
Stel jezelf de vraag
Controleert u bij elke gunningsbetwisting eerst of de opdracht onder het regime van de artt. 65/8 en 65/11 valt — Europese bekendmaking, waarde van de offerte, vrijwillige toepassing — vóór u argumenten uit die bepalingen put? Dient u uw schorsingsvordering in binnen vijftien dagen na de kennisgeving van de gemotiveerde beslissing, ook wanneer die per gewone post kwam? Kunt u als aanbesteder de verzend- en ontvangstdatum van uw kennisgevingen bewijzen? En beseft u dat wachten op een sterker dossier de zaak kan verliezen vooraleer ze begint?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →