Geen annulatieberoep na de schorsing van de Waterloo-scenografieopdracht: de Raad van State heft de eerder bevolen schorsing op, maar het Waals Gewest betaalt de kosten na zijn intrekking
De Raad van State had bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van de scenografie van het Mémorial van Waterloo aan de tijdelijke vereniging ‘La Belle Alliance’ geschorst, maar omdat Tempora daarna geen annulatieberoep instelde, moest die schorsing volgens de wet worden opgeheven; doordat het Waals Gewest zijn beslissing intussen had ingetrokken, kwamen de kosten wel ten laste van het Gewest.
Wat gebeurde er?
Op 3 januari 2014 vorderde de NV Tempora bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing van de beslissing van de Waalse minister van Plaatselijke Besturen, Stedenbeleid en Toerisme om de overheidsopdracht voor de scenografie van het Mémorial van Waterloo — geregeld door het bijzonder bestek nr. MG/13/WAT/020/scéno en uitgeschreven door het Commissariaat-generaal voor Toerisme — te gunnen, meer bepaald om de loten 1 en 2 toe te wijzen aan de tijdelijke vereniging ‘La Belle Alliance’ en de offerte van Tempora niet te weerhouden. Bij arrest nr. 226.558 van 26 februari 2014 had de Raad van State de tussenkomst van La Belle Alliance — een samenwerkingsverband van de vzw Europa 50 en de vennootschappen EO, Saga Films, Inytium, Sien, De Pinxi en Kaos Films — ingewilligd en de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing geschorst. Dat arrest werd diezelfde dag per fax aan de partijen betekend. Daarna verliep de zaak anders dan een gewone schorsing doet vermoeden. Krachtens artikel 17, § 3, vijfde lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, zoals van kracht op de dag van de indiening van het verzoekschrift, moet een schorsing of andere voorlopige maatregel die werd bevolen vóór het annulatieberoep, onmiddellijk worden opgeheven door de kamervoorzitter of de aangewezen staatsraad die ze had uitgesproken, zodra hij vaststelt dat binnen de reglementaire termijn geen annulatieberoep is ingesteld dat de middelen aanvoert die de schorsing hadden gerechtvaardigd. In dit geval was geen enkel annulatieberoep ingesteld en kon de geschorste akte niet meer worden vernietigd. De op 26 februari 2014 bevolen schorsing moest dan ook worden opgeheven. Over de kosten oordeelde de Raad anders: omdat het Waals Gewest de bestreden akte op 4 april 2014 had ingetrokken, drukten de dépens, begroot op 1.050 euro, op het Gewest. De Raad hief bijgevolg de schorsing op en legde de kosten ten laste van de verwerende partij.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest legt een mechanisme bloot dat afgewezen inschrijvers gemakkelijk over het hoofd zien: een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid is geen eindpunt, maar een voorlopige maatregel die moet worden geschraagd door een tijdig annulatieberoep. Wie de schorsing verkrijgt maar nalaat om binnen de termijn ten gronde te procederen met dezelfde middelen, ziet die schorsing van rechtswege opgeheven — het voorlopige voordeel verdampt omdat de hoofdzaak nooit is gevoerd. Tegelijk toont het arrest dat ‘de schorsing wordt opgeheven’ niet hetzelfde is als ‘de inschrijver verliest alles’. Hier had het Waals Gewest zijn eigen gunningsbeslissing intussen ingetrokken, en die intrekking maakte het Gewest tot de partij die de kosten draagt. De uitkomst is dus dubbel: procedureel verliest Tempora haar voorlopige schorsing, maar het praktische resultaat — de betwiste gunning is verdwenen — speelt in haar voordeel, en de kostenregeling volgt die realiteit. Voor wie procedeert over overheidsopdrachten is de boodschap dat de keuze tussen enkel schorsen en ook annuleren strategisch zwaarweegt, en dat de gevolgen van een intrekking door de aanbesteder afzonderlijk moeten worden bekeken.
De les
Verkrijgt u de schorsing van een gunning bij uiterst dringende noodzakelijkheid, stel dan tijdig ook het annulatieberoep in met dezelfde middelen: anders wordt de schorsing van rechtswege opgeheven en blijft u met lege handen wat de procedure betreft. Beoordeel snel of de hoofdzaak nog nodig is — bijvoorbeeld wanneer de aanbesteder zijn beslissing intrekt — want zonder annulatieberoep verliest de schorsing haar grond. Houd er wel rekening mee dat een intrekking door de aanbesteder de kostenverdeling in uw voordeel kan keren: trekt de overheid de bestreden akte in, dan draagt zij doorgaans de dépens. Bent u aanbesteder, dan luidt de les dat het intrekken van een geschorste beslissing een legitieme manier is om een procedure recht te zetten, maar dat u daarvan de kosten draagt.
Te onthouden
- Een schorsing die werd bevolen vóór het annulatieberoep, wordt onmiddellijk opgeheven als binnen de reglementaire termijn geen annulatieberoep met dezelfde middelen wordt ingesteld (art. 17, § 3, vijfde lid, gecoördineerde wetten op de Raad van State).
- Hier had Tempora na de schorsing van 26 februari 2014 geen annulatieberoep ingesteld, zodat de geschorste akte niet meer kon worden vernietigd en de schorsing moest worden opgeheven.
- De opheffing van de schorsing betekende niet dat Tempora met lege handen stond: het Waals Gewest had de bestreden gunning op 4 april 2014 ingetrokken.
- Wegens die intrekking werden de dépens, begroot op 1.050 euro, ten laste van het Waals Gewest gelegd.
- De opdracht betrof de scenografie van het Mémorial van Waterloo (loten 1 en 2), gegund aan de tijdelijke vereniging ‘La Belle Alliance’.
Waarop letten
- De samenhang tussen de schorsing en het annulatieberoep: zonder tijdig annulatieberoep met dezelfde middelen valt de schorsing weg.
- Het onderscheid tussen het procedurele gevolg (opheffing van de schorsing) en het praktische resultaat (de betwiste gunning is door de intrekking verdwenen).
- De invloed van een intrekking door de aanbesteder op de verdeling van de kosten.
- De positie van een tijdelijke vereniging als begunstigde en tussenkomende partij in het geschil.
Stel jezelf de vraag
Weet u dat een schorsing die u vóór het annulatieberoep verkrijgt, van rechtswege wordt opgeheven als u niet tijdig een annulatieberoep met dezelfde middelen instelt? Hebt u, na een gunstige schorsing, beslist of u de hoofdzaak nog voert — zeker wanneer de aanbesteder de bestreden beslissing intrekt? Beseft u dat het opheffen van de schorsing niet betekent dat u alles verliest, omdat de intrekking de betwiste gunning doet verdwijnen? En weet u dat zo’n intrekking door de overheid de dépens doorgaans op de overheid doet rusten, ook al wordt de schorsing opgeheven?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →