Kliko wint de schorsing, weigert dan het rolrecht te betalen — en toch draait IOK Afvalbeheer op voor de kosten
Nadat Kliko Belgium bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing had verkregen van de gunning van perceel 2 van de raamovereenkomst voor identificatie- en weegsystemen op afvalvoertuigen aan Van De Vliet A.E., trok IOK Afvalbeheer die gunningsbeslissing in; Kliko liet daarop bewust het rolrecht van het annulatieberoep onbetaald, waarna de Raad van State het beroep als niet verricht beschouwde en de schorsing verplicht ophief — maar de kosten van de UDN-fase, met een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, niettemin bij IOK legde.
Wat gebeurde er?
IOK Afvalbeheer, de afvalintercommunale van de Kempen, keurde op 22 december 2021 het gunningsverslag goed en gunde perceel 2 van de raamovereenkomst 'identificatie- en weegsystemen voor afvalvoertuigen' — het identificatiesysteem voor ophaalwagens van huis-aan-huis papiercontainers — aan de BV Van De Vliet A.E., als indiener van de economisch meest voordelige regelmatige offerte op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding. De BV Kliko Belgium vocht die gunning aan en haalde haar slag thuis: bij arrest nr. 252.912 van 8 februari 2022 schorste de Raad van State de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Twee weken later, op 22 februari 2022, trok IOK Afvalbeheer de gunningsbeslissing in. Kliko had daags voordien, op 21 februari 2022, al een annulatieberoep ingesteld, maar liet het rolrecht daarvan onbetaald: met een brief van 21 maart 2022 bevestigde zij uitdrukkelijk dat zij 'niet [zal] overgaan tot betaling van het rolrecht' omdat de bestreden beslissing was ingetrokken. De sanctie van artikel 71, vierde lid van het Regentsbesluit is dan onverbiddelijk: wie de rekening niet crediteert binnen dertig dagen, ziet zijn beroep als niet verricht beschouwd. Daardoor lag er juridisch geen annulatieberoep meer voor en was de Raad krachtens artikel 17, § 4, derde lid van zijn gecoördineerde wetten verplicht de eerder bevolen schorsing op te heffen. De kostenregeling viel echter in het voordeel van Kliko uit: gelet op de intrekking van de bestreden beslissing verwees de Raad IOK Afvalbeheer in de kosten van de UDN-vordering — een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro. De zaak werd zonder openbare terechtzitting afgehandeld; geen van de partijen had om een zitting gevraagd.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont het procedurele eindspel dat volgt wanneer een aanbesteder zijn gunningsbeslissing intrekt nadat ze is geschorst. De afgewezen inschrijver heeft dan zijn praktische doel bereikt en heeft er weinig belang meer bij om de annulatieprocedure te financieren. Bewust het rolrecht niet betalen is dan een legitieme, goedkope exit: het beroep wordt als niet verricht beschouwd en de zaak dooft uit. Maar die exit heeft een automatisch gevolg dat men moet kennen: zonder annulatieberoep móét de Raad de UDN-schorsing opheffen — daar heeft hij geen beoordelingsmarge. Wie die opheffing riskeert terwijl de intrekking nog niet definitief is, geeft zijn beschermend voorlopig arrest uit handen. Even belangrijk is de kostenles: ook al eindigt de procedure zonder inhoudelijk oordeel en op initiatief van de verzoekende partij zelf, de intrekking maakt van de aanbesteder de verliezende partij. IOK betaalde het rolrecht van de UDN-vordering, de bijdrage en de gevraagde rechtsplegingsvergoeding van 700 euro. De rekening van een ingetrokken gunning belandt dus bij wie ze nam, niet bij wie ze aanvocht.
De les
Verkrijgt u als inschrijver de UDN-schorsing en trekt de aanbesteder daarop zijn gunningsbeslissing in, weeg dan af of het annulatieberoep nog iets toevoegt. Het rolrecht onbetaald laten is een aanvaarde manier om de procedure te beëindigen, maar doe dat pas wanneer de intrekking vaststaat: de opheffing van de schorsing volgt automatisch, en zonder definitieve intrekking staat u dan nergens. Vraag in de UDN-fase altijd een rechtsplegingsvergoeding — die recupereert u ook als de zaak nadien uitdooft. Bent u aanbesteder, besef dan dat een intrekking het geschil beëindigt maar niet de factuur: u draagt als in het ongelijk gestelde partij het rolrecht, de bijdrage en de rechtsplegingsvergoeding van de schorsingsprocedure.
Te onthouden
- Wie het rolrecht van zijn beroep niet binnen dertig dagen betaalt, ziet dat beroep als niet verricht beschouwd (art. 71, vierde lid Regentsbesluit); een uitdrukkelijke weigering te betalen bezegelt dat lot.
- Zonder (geldig) annulatieberoep is de Raad van State verplicht de eerder bij uiterst dringende noodzakelijkheid bevolen schorsing op te heffen (art. 17, § 4, derde lid gecoördineerde wetten).
- De intrekking van de bestreden gunningsbeslissing maakt de aanbesteder tot de in het ongelijk gestelde partij: IOK Afvalbeheer droeg het rolrecht van 200 euro, de bijdrage van 22 euro en de rechtsplegingsvergoeding van 700 euro.
- De UDN-schorsing (arrest nr. 252.912 van 8 februari 2022) ging aan de intrekking van 22 februari 2022 vooraf en was er zichtbaar de aanleiding toe.
- De zaak werd volledig schriftelijk afgehandeld: geen van de partijen vroeg om een openbare terechtzitting.
Waarop letten
- Laat het rolrecht pas onbetaald wanneer de intrekking van de gunningsbeslissing definitief vaststaat — de opheffing van de schorsing volgt automatisch en onherroepelijk.
- De kosten die u recupereert betreffen de UDN-vordering; vraag de rechtsplegingsvergoeding tijdig aan.
- Een 'beroep als niet verricht' is geen inhoudelijke uitspraak: over de wettigheid van de gunning is niets beslist.
- Voor aanbesteders: de intrekking beëindigt de procedure, maar de kostenveroordeling blijft.
Stel jezelf de vraag
Weet u dat uw beroep als niet verricht wordt beschouwd wanneer u het rolrecht niet binnen dertig dagen betaalt — en dat de Raad van State de UDN-schorsing dan verplicht opheft? Hebt u gecontroleerd of de intrekking van de gunningsbeslissing definitief is vóór u de annulatieprocedure laat uitdoven? Hebt u in uw UDN-verzoekschrift een rechtsplegingsvergoeding gevraagd, zodat u die ook bij een intrekking recupereert? En als aanbesteder: calculeert u in dat een intrekking na schorsing u de kosten van de procedure oplevert, ook zonder arrest ten gronde?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →