UZ Gent trekt de gunning van medische gassen in vóór de spoedzitting: de UDN-vordering valt zonder voorwerp, maar de strijd is niet gestreden en de kosten blijven in beraad
Air Products, Intersurgical en Dräger vorderden bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing van de gunning door het Universitair Ziekenhuis Gent van een raamovereenkomst voor speciale medische gassen aan Air Liquide Médical, maar toen het ziekenhuis die gunningsbeslissing enkele dagen vóór de zitting introk — perceel 1 niet gunnen bij gebrek aan regelmatige offertes, perceel 2 opnieuw gunnen aan Air Liquide Médical — verloor de vordering haar voorwerp, en hield de Raad van State de kosten in beraad omdat het nietigverklaringsluik nog doorliep.
Wat gebeurde er?
Het Universitair Ziekenhuis Gent gunde bij beslissing van 20 december 2022 een overheidsopdracht met als voorwerp de 'Raamovereenkomst voor het leveren van speciale medische gassen in flessen en toebehoren, incl. toestellen' (bestek nr. D34210032/MPMO/JDM/SSI). Perceel 1 (het gasmengsel 50% O2 + 50% N2O) en perceel 2 (het gasmengsel NO in N2) werden allebei gegund aan de NV Air Liquide Médical. De NV Air Products, de BV Intersurgical Benelux en de NV Dräger Medical Belgium — afgewezen voor het ene of het andere perceel — stelden op 18 januari 2023 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in tegen die gunning en tegen de impliciete beslissingen tot niet-gunning aan henzelf. De partijen werden, overeenkomstig artikel 16, § 2, derde lid, van het koninklijk besluit van 5 december 1991 op de rechtspleging in kort geding, door de voorzitter van de XIIe kamer opgeroepen voor een virtuele terechtzitting via Teams op 7 februari 2023. Nog vóór die zitting greep de aanbesteder in: op 30 januari 2023 besliste het bestuurscomité van het ziekenhuis om de bestreden beslissing van 20 december 2022 in te trekken. Op grond van een herzien verslag van nazicht besloot het voorts om perceel 1, bij gebrek aan regelmatige offertes, niet te gunnen, en om perceel 2 andermaal te gunnen aan de NV Air Liquide Médical. Door die intrekking verdween de bestreden beslissing uit het rechtsverkeer. De Raad van State stelde vast dat de vordering daardoor zonder voorwerp was geworden, minstens dat de verzoekende partijen hun belang bij de vordering hadden verloren, en verwierp de vordering. Over de kosten oordeelde hij dat het verzoekschrift niet alleen tot schorsing maar ook tot nietigverklaring strekte, zodat het nog noodzakelijke procedureverloop het passend maakte de kosten in beraad te houden. Kamervoorzitter Paul Lemmens bracht verslag uit en auditeur Frederick Ongena gaf een met het arrest eensluidend advies.
Waarom doet dit ertoe?
Dit korte arrest toont hoe een aanbesteder een spoedprocedure kan ontwapenen door zijn eigen beslissing in te trekken vóór de zitting. Wie een gunning intrekt en het nazicht overdoet, ontneemt de UDN-vordering haar voorwerp: er valt niets dringends meer te schorsen. Dat is voor de aanbesteder een legitieme manier om een procedurefout recht te zetten. Voor de afgewezen inschrijvers is de balans dubbel. Aan de ene kant halen zij een praktisch resultaat: de betwiste gunning is van de baan, en voor perceel 1 stelt het ziekenhuis zelf vast dat er geen regelmatige offertes waren, zodat het niet wordt gegund. Aan de andere kant is de strijd niet gestreden — perceel 2 wordt meteen opnieuw aan dezelfde begunstigde, Air Liquide Médical, gegund, zodat een nieuwe betwisting nodig kan zijn. Even belangrijk is de kostenregeling, en daar wijkt dit arrest af van de zaken waarin een intrekking het geschil volledig afsluit. Omdat het verzoekschrift ook de nietigverklaring vroeg en die procedure verder loopt, sprak de Raad zich nog niet uit over de kosten maar hield hij ze in beraad. Een intrekking betekent dus niet automatisch dat de inschrijver zijn kosten recupereert; dat hangt af van hoe het resterende geschil afloopt.
De les
Bent u aanbesteder en dreigt een UDN-vordering tegen uw gunning, dan is een tijdige intrekking gevolgd door een herzien nazicht een legitieme uitweg: de vordering verliest haar voorwerp en de dringendheid valt weg. Doe dat wel vóór de zitting en steun de nieuwe beslissing op een deugdelijk herzien verslag. Bent u afgewezen inschrijver, reken u dan niet te snel rijk bij een intrekking. Ze haalt de betwiste beslissing weg, maar de aanbesteder kan hetzelfde perceel meteen opnieuw aan dezelfde concurrent gunnen — zoals hier met perceel 2 — zodat u mogelijk opnieuw moet optreden. En anders dan wanneer de zaak volledig wordt afgesloten, worden uw kosten niet zonder meer aan de aanbesteder opgelegd: strekt uw verzoekschrift ook tot nietigverklaring, dan kan de Raad de kosten in beraad houden tot dat luik is beslecht. Weeg dus of u het nietigverklaringsberoep voortzet, zeker wanneer de hergunning u opnieuw benadeelt.
Te onthouden
- De intrekking van de bestreden gunningsbeslissing doet de UDN-vordering haar voorwerp verliezen; de Raad van State verwerpt de vordering wegens verlies van voorwerp, minstens van belang.
- UZ Gent trok de gunning van 20 december 2022 in op 30 januari 2023, dus vóór de virtuele spoedzitting van 7 februari 2023.
- Op grond van een herzien verslag van nazicht werd perceel 1 (50% O2 + 50% N2O) niet gegund bij gebrek aan regelmatige offertes, en perceel 2 (NO in N2) opnieuw gegund aan de NV Air Liquide Médical.
- Anders dan bij een volledige afsluiting van het geschil worden de kosten niet aan de aanbesteder opgelegd: omdat het verzoekschrift ook tot nietigverklaring strekte, hield de Raad de kosten in beraad.
- Een intrekking is voor de aanbesteder een legitieme manier om een procedurefout recht te zetten, maar lost niet noodzakelijk alles op in het voordeel van de verzoekers — perceel 2 ging opnieuw naar dezelfde begunstigde.
Waarop letten
- Het tijdstip van de intrekking — hier enkele dagen vóór de zitting, waardoor de dringendheid en het voorwerp wegvielen.
- Het onderscheid tussen het praktische resultaat (perceel 1 niet gegund) en een echte overwinning (perceel 2 opnieuw naar Air Liquide Médical).
- De kostenregeling: bij een verzoekschrift dat ook tot nietigverklaring strekt, kunnen de kosten in beraad worden gehouden.
- De grondslag van de nieuwe beslissing — een herzien verslag van nazicht dat de niet-gunning en de hergunning draagt.
Stel jezelf de vraag
Beseft u dat de intrekking van de bestreden gunning uw UDN-vordering zonder voorwerp maakt, en dat de Raad ze dan verwerpt? Weet u dat een intrekking niet betekent dat u wint: de aanbesteder kan hetzelfde perceel opnieuw aan dezelfde begunstigde gunnen, zoals hier voor perceel 2? Hebt u er rekening mee gehouden dat uw kosten, wanneer uw verzoekschrift ook tot nietigverklaring strekt, in beraad kunnen worden gehouden in plaats van meteen aan de aanbesteder te worden opgelegd? En als aanbesteder: steunt uw intrekking en hergunning op een deugdelijk herzien verslag van nazicht, en gebeurt ze tijdig vóór de spoedzitting?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →