Evenementenhal Diksmuide: verbetering kommafout en opeenvolgende offertebedragen terecht
De Raad verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een evenementenhal en ondergrondse parkeergarage, omdat de verbetering van een materiële fout (verkeerd geplaatste komma) in de offerte van de begunstigde en de opeenvolgende wijzigingen van offertebedragen voldoende gemotiveerd en conform de regelgeving zijn.
Wat gebeurde er?
De stad Diksmuide lanceerde een openbare procedure voor de bouw van een evenementenhal en ondergrondse parkeergarage, met prijs als enig gunningscriterium. Vijf inschrijvers dienden een offerte in. Na rekenkundig nazicht bleek dat de NV Vuylsteke-Eiffage een materiële fout had gemaakt: in post 54.32 (stalen deurkozijnen) was de komma verkeerd geplaatst, waardoor de eenheidsprijzen een factor 10 te laag waren. De ontwerper verbeterde dit door alle artikelen van post 54.32 te vermenigvuldigen met factor 10. Na deze verbetering en na verwerking van leemtes en hoeveelheidswijzigingen (art. 79 en 86 KB plaatsing 2017) werd Vuylsteke-Eiffage gerangschikt als laagste bieder (€ 6.613.892,64 in finale rangschikking) vóór Verstraete (€ 6.658.201,35). Het gunningsbedrag verschilde van het rangschikkingsbedrag (€ 6.600.121,26 vs. € 6.613.892,64) doordat volgens art. 86, § 1 KB plaatsing 2017 verminderde hoeveelheden bij de rangschikking alleen worden toegepast op de inschrijver die de vermindering voorstelde, terwijl voor het gunningsbedrag alle verminderingen worden verrekend. Verstraete vocht de gunning aan in twee zaken (gevoegd). Het eerste middel betrof gebreken in de kennisgeving: de gunningsbeslissing was niet meteen bij de eerste kennisgevingsbrief gevoegd. De Raad oordeelde dat dit geen belang opleverde: Verstraete had via het gunningsverslag alle informatie ontvangen en had onmiddellijk beroep ingesteld. Het tweede middel betrof de verbetering van de materiële fout en het gebrek aan transparantie van de opeenvolgende offertebedragen. De Raad oordeelde dat de materiële fout duidelijk was: de totaalprijs voor post 54.32 lag 88% lager dan de raming en 87% lager dan het gemiddelde, terwijl na verbetering de afwijkingen 'normaal' waren. De verwerende partij mocht de fout eenzijdig verbeteren zonder de inschrijver te bevragen, omdat de kommafout zo apert was. De opeenvolgende wijzigingen van offertebedragen volgden de wettelijke stappen: opening, rekenkundig nazicht, verbetering hoeveelheden en leemtes, finale rangschikking. De verzoekende partij voerde tegen deze verbeteringen geen concrete kritiek aan. Ten overvloede merkte de Raad op dat het offertebedrag van Verstraete op geen enkel moment het laagste was geweest.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest verduidelijkt de bevoegdheid van de aanbesteder om zuiver materiële fouten (verschrijvingen, kommafouten) ambtshalve te verbeteren op grond van artikel 34, § 2 KB plaatsing 2017, ook zonder de inschrijver te bevragen wanneer de fout zo apert is dat er nauwelijks discussie over bestaat. Het illustreert ook hoe opeenvolgende wijzigingen van offertebedragen (na nazicht, na leemtes, na rangschikking, gunningsbedrag) elk hun eigen wettelijke basis hebben en niet zonder meer met elkaar vergeleken mogen worden.
De les
Een materiële fout die evident blijkt uit de vergelijking met de raming en de andere inschrijvers, mag ambtshalve worden verbeterd — ook zonder de inschrijver te contacteren. Transparantie vereist wel dat elke stap in de berekening haar wettelijke grondslag heeft en navolgbaar is, maar niet dat elke tussentijdse berekening apart wordt gemotiveerd wanneer het gunningsverslag de stappen al beschrijft.
Stel jezelf de vraag
Is mijn verbetering van een vermoede materiële fout ondersteund door objectieve vergelijkingselementen (raming, gemiddelde, andere offertes)? Heb ik de opeenvolgende stappen in de offertebeoordeling (nazicht, hoeveelheden, leemtes, rangschikking, gunningsbedrag) duidelijk onderscheiden en elk op hun wettelijke grondslag gesteund?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →