UDN-vordering tegen wering offerte voor autosnelwegschoonmaak E25 verworpen – rendement van 6,82 km/u voor selectief oprapen zwerfvuil te voet niet manifest onredelijk als abnormaal beoordeeld, en middel over ongelijke behandeling bij prijsverificatie niet-ontvankelijk wegens gebrek aan belang
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van SRL LUX GREEN tegen de wering van haar offerte door SOFICO voor een raamovereenkomst voor het selectief oprapen van zwerfvuil op de autosnelweg E25 (district Noord-Luxemburg), omdat het eerste middel over de abnormale-prijsbeoordeling niet ernstig was — de verwerende partij had op niet kennelijk onredelijke wijze geoordeeld dat een rendement van 6,82 km/u voor te voet opererende oprapers onrealistisch was en dat de kostprijs van het begeleidend voertuig niet in de prijsopbouw was opgenomen — en het tweede middel over ongelijke behandeling bij de prijsverificatie van de gekozen inschrijver niet-ontvankelijk was wegens gebrek aan belang, nu de verzoekende partij zelf terecht was geweerd.
Wat gebeurde er?
SOFICO (Société Wallonne de Financement Complémentaire des Infrastructures) schreef een overheidsopdracht voor diensten uit via een openbare procedure met als enig gunningscriterium de prijs, voor het sluiten van een raamovereenkomst met één opdrachtnemer voor een zogenaamde 'bail autoroutier de propreté' voor het district autoroutier Noord-Luxemburg (D21). De opdracht omvatte het selectief oprapen van zwerfvuil ('ramassage sélectif des déchets') langs de autosnelweg E25, over een totale afstand van 163,760 km (twee richtingen van 81,880 km), gedurende een periode van vier jaar. De opdracht was verdeeld in negen posten, waarvan de eerste vier betrekking hadden op het eigenlijke oprapen van zwerfvuil en de overige op bijkomende diensten (ruimen van kadavers, wachtdiensten, verkeersbeveiliging, etc.). Het bestek bevatte een inventaris met vermoedelijke hoeveelheden voor elke post. Zeven inschrijvers dienden een offerte in. SRL LUX GREEN was de laagste inschrijver met een totaalprijs van 258.475,00 euro exclusief btw. De overige offertes bedroegen respectievelijk 290.357,82 euro (SOTRALIEGE, tweede laagste), 320.046,00 euro, 323.336,08 euro, 346.810,00 euro, 355.575,28 euro en 495.403,00 euro. Op 22 januari 2025 bevroeg SOFICO LUX GREEN op grond van artikel 36 KB 18 april 2017 over acht posten waarvoor de eenheidsprijzen kennelijk abnormaal laag leken. LUX GREEN antwoordde op 7 februari 2025 met een verantwoording. Op 10 maart 2025 stelde SOFICO een tweede bevraging, ditmaal specifiek gericht op vier posten (nrs. 1, 3, 7 en 9), met vragen over het ingezette rendement en het werkproces. LUX GREEN antwoordde op 18 maart 2025. SOFICO onderwierp ook de offerte van de tweede laagste inschrijver, SOTRALIEGE, aan een prijsverificatie op vier posten (nrs. 3, 4, 7 en 8), en aanvaardde diens verantwoording. Na analyse oordeelde SOFICO dat de prijzen van LUX GREEN voor de posten 1, 3, 7 en 9 abnormaal waren, op twee gronden. Ten eerste had LUX GREEN de kostprijs van het begeleidend voertuig (camionnette) dat volgens het bestek verplicht de oprapers te voet moest vergezellen, niet opgenomen in haar prijsdecompositie voor die posten, terwijl zij dit voertuig wel inzette — de kosten ervan bleken enkel verwerkt in post 5 (posten voor bijkomende diensten). Ten tweede was het door LUX GREEN gehanteerde rendement onrealistisch: de totale afstand van 163,760 km moest volgens de offerte in drie werkdagen worden afgelegd door oprapers te voet, wat neerkwam op een rendement van 6,82 km per uur, terwijl dit werk bestond uit lopen, bukken, afval oprapen, en het afval in de begeleidende camionnette deponeren — de normale wandelsnelheid van een persoon bedraagt 4 à 5 km per uur zonder enige nevenactiviteit. SOFICO verklaarde de offerte van LUX GREEN substantieel onregelmatig en gunde de opdracht aan SOTRALIEGE. LUX GREEN stelde op 9 juli 2025 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in met twee middelen. Het eerste middel betwistte de abnormale-prijsbeoordeling. De Raad oordeelde dat dit middel niet ernstig was. Het gegeven dat LUX GREEN zelf erkende dat een normale wandelsnelheid 4 à 5 km per uur bedraagt, en vervolgens beweerde dat haar oprapers 6,82 km per uur konden afleggen terwijl zij tegelijk afval opraapten, was niet overtuigend. De bewering dat de oprapers slechts een deel van het traject te voet aflegden en voor de rest het voertuig gebruikten, strookte niet met de besteksvoorwaarden die vereisten dat de oprapers de volledige afstand te voet aflegden met het voertuig als begeleiding. Het feit dat de kostprijs van de camionnette niet was opgenomen in de prijsopbouw van de betrokken posten bevestigde dat de prijzen onvolledig waren samengesteld. Het tweede middel klaagde een ongelijke behandeling aan bij de prijsverificatie: SOTRALIEGE zou minder streng zijn bevraagd en haar verantwoording zou ontoereikend zijn geweest. De Raad verklaarde dit middel niet-ontvankelijk wegens gebrek aan belang: nu de offerte van LUX GREEN zelf terecht als substantieel onregelmatig was geweerd, had zij geen belang bij de betwisting van de beoordeling van een concurrerende offerte — zelfs indien SOTRALIEGE eveneens zou worden geweerd, zou LUX GREEN daar geen voordeel uit halen. De vordering werd verworpen. De kosten werden gereserveerd. De vertrouwelijkheid van bepaalde stukken uit het administratief dossier werd gehandhaafd.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest illustreert de concrete toepassing van het abnormale-prijzenonderzoek bij dienstenovereenkomsten waar het rendement de kostprijsbepalende factor is. Drie punten verdienen aandacht. Ten eerste: wanneer het bestek een specifiek werkproces voorschrijft (hier: oprapers te voet met begeleidend voertuig), moet de inschrijver zijn prijsopbouw baseren op dat voorgeschreven proces, en niet op een eigen, afwijkende werkmethode. Een rendement dat de fysieke mogelijkheden van het voorgeschreven werkproces overschrijdt, zal als onrealistisch worden beoordeeld. Ten tweede: alle kostencomponenten die inherent zijn aan de uitvoering van een post moeten in de prijsopbouw van die post worden opgenomen — het verschuiven van kosten naar andere posten (hier: de camionnette enkel opnemen in de post voor bijkomende diensten) ondermijnt de betrouwbaarheid van de prijsverantwoording. Ten derde bevestigt dit arrest dat een inschrijver wiens offerte terecht is geweerd, geen belang heeft bij een middel dat de beoordeling van een concurrerende offerte betwist — zelfs niet onder de noemer van gelijke behandeling.
De les
Baseer je prijsopbouw op het werkproces zoals voorgeschreven in het bestek, niet op een eigen optimistische variant. Als het bestek vereist dat oprapers te voet werken, moet het rendement verenigbaar zijn met een realistische loopsnelheid inclusief de tijd voor het eigenlijke werk. Neem alle kostencomponenten op in de posten waar zij thuishoren — verschuif geen kosten naar andere posten om eenheidsprijzen kunstmatig laag te houden. En weet dat je na wering van je eigen offerte geen belang meer hebt om de beoordeling van een concurrerende offerte aan te vechten.
Stel jezelf de vraag
Als inschrijver: is het rendement dat je hanteert in je prijsopbouw realistisch in het licht van het werkproces dat het bestek voorschrijft? Heb je alle kostencomponenten opgenomen in de posten waar zij thuishoren, of heb je kosten verschoven naar andere posten? Als aanbestedende overheid: heb je bij het prijsonderzoek het opgegeven rendement getoetst aan het werkproces zoals voorgeschreven in je eigen bestek? Heb je gecontroleerd of alle kostencomponenten in de juiste posten zijn opgenomen?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →