UDN-vordering raamovereenkomst halfverharde wegen en grindgazon Stad Antwerpen verworpen — beknopte motivering prijsverantwoording afdoende wegens vertrouwelijkheid — motieven van de motieven niet vereist
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van BV M.V. tegen de gunningsbeslissing van de Stad Antwerpen voor een raamovereenkomst voor het aanleggen en herstellen van halfverharde wegen en grindgazon, waarbij de Raad oordeelde dat de formele motivering van de aanvaarding van de prijsverantwoording — gesteund op drie gezamenlijk te beoordelen aanwijzingen (realistische inschattingen, grote volumes en uitgebreid machinepark, en probleemloze uitvoering vorige overeenkomst) — afdoende was, en dat de verzoekende partij die méér cijfermatig detail vroeg op zoek was naar de motieven van de motieven, die de formelemotiveringsplicht niet waarborgt, temeer nu de gevraagde gegevens vertrouwelijk waren.
Wat gebeurde er?
De Stad Antwerpen plaatste een overheidsopdracht voor werken via open procedure voor een raamovereenkomst betreffende het aanleggen en herstellen van halfverharde wegen en grindgazon in parken en op openbaar domein. Vier offertes werden ingediend. Op 5 december 2025 gunde de Stad de opdracht aan de gekozen inschrijver. BV M.V. stelde op 22 december 2025 een UDN-vordering in (zonder gelijktijdig annulatieberoep). Voorafgaand merkte de Raad op dat het verzoekschrift geen samenvatting van het middel bevatte zoals vereist door artikel 2, § 1, leden 2-4 van de algemene procedureregeling (van toepassing op een UDN zonder annulatieberoep via artikel 8 § 1 KB 19 november 2024). Dit leidt niet tot niet-ontvankelijkheid maar de verzoekende partij moet aanvaarden dat de Raad de grieven samenvat op basis van de uiteenzetting en de interpretatie van de verwerende partij. Het enig middel betrof de formele motivering van de aanvaarding van de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver. De aanbestedende overheid had op grond van artikel 36 § 4 KB 2017 (afwijking van meer dan 15% onder gemiddelde) een prijsbevraging uitgevoerd over de totaalprijs en de posten 37 en 38. De gekozen inschrijver had een becijferd overzicht verstrekt met gedetailleerde werkwijze, volumes grondstoffen (2024), volatiliteit grondstoffen- en energieprijzen, machinepark en personeelsbezetting. De gunningsbeslissing aanvaardde de prijsverantwoording op drie gronden: (1) realistische inschattingen voor de berekening van posten 37 en 38 voor de werkwijze van deze inschrijver met alle nodige kosten realistisch in rekening gebracht; (2) grote jaarlijkse volumes grondstoffen en uitgebreid machinepark die toelaten aan relatief lage kosten te werken; (3) gelijkaardige prijzen bij probleemloze uitvoering van de vorige overeenkomst met gelijkaardig voorwerp en omvang. De Raad van State verwierp het middel. Over de eerste aanwijzing: de verzoekende partij kon hieruit vernemen dat de inschattingen als realistisch werden beschouwd; wie méér cijfermatige onderbouwing vraagt, zoekt naar de 'motieven van de motieven'. Over de tweede aanwijzing: de verwijzing naar volumes en machinepark was afdoende; het ontbreken van onderscheidend karakter ten opzichte van andere inschrijvers deed geen afbreuk, want de combinatie van elementen kon de aanbestedende overheid overtuigen dat het vermoeden van abnormaliteit was weerlegd. Over de derde aanwijzing: de probleemloze uitvoering van de vorige overeenkomst volstaat op zich niet, maar als onderdeel van de globale appreciatie is het een bijkomende en relevante aanwijzing. De Raad benadrukte dat de drie aanwijzingen gezamenlijk moeten worden beoordeeld en de verzoekende partij door punctuele kritiek op elke aanwijzing afzonderlijk niet aantoonde dat de motivering in haar geheel niet afdoende was. De vertrouwelijkheid van de prijsverantwoording rechtvaardigde de beknopte motivering. Kosten ten laste van de verzoekende partij: rolrecht 200 euro, bijdrage 26 euro, rechtsplegingsvergoeding 770 euro.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest is principieel belangwekkend om drie redenen. Ten eerste bevestigt en verduidelijkt het het concept 'motieven van de motieven': de formelemotiveringsplicht vereist dat de inschrijvers kunnen begrijpen op welke gronden de aanbestedende overheid de prijsverantwoording heeft aanvaard, maar niet dat alle cijfermatige details en vertrouwelijke elementen in de gunningsbeslissing worden opgenomen. Ten tweede erkent het uitdrukkelijk dat de vertrouwelijkheid van commerciële gegevens (volumes, kostenstructuur, prijzen bij leveranciers) een beknopte motivering kan rechtvaardigen — de aanbestedende overheid mag volstaan met een samenvatting in algemene termen van de overwegingen die tot aanvaarding hebben geleid. Ten derde benadrukt het de holistische benadering: de drie aanwijzingen moeten gezamenlijk worden beoordeeld, en het feit dat één aanwijzing op zich onvoldoende is (zoals de probleemloze uitvoering van de vorige overeenkomst) belet niet dat zij als onderdeel van het geheel bijdraagt tot een afdoende motivering.
De les
Als verzoekende partij: bekritiseer de motivering in haar geheel, niet elke aanwijzing afzonderlijk — de Raad beoordeelt de globale afdoendheid. Wie enkel méér cijfermatig detail vraagt dan de gunningsbeslissing bevat, zoekt naar de 'motieven van de motieven' en dat biedt de formelemotiveringsplicht niet. Als aanbestedende overheid: bij beknopte motivering wegens vertrouwelijkheid, vermeld minstens de aard van de onderzochte elementen (inschattingen, volumes, machinepark, ervaring) en de conclusie dat de prijzen als normaal worden beschouwd. Combineer meerdere aanwijzingen in de motivering. Als inschrijver met een prijsverantwoording: verstrek concrete cijfermatige gegevens, gedetailleerde werkwijze en referenties naar eerdere opdrachten — dat versterkt de positie van de aanbestedende overheid bij betwisting.
Stel jezelf de vraag
Als verzoekende partij: toont je kritiek aan dat de motivering in haar geheel niet afdoende is, of bekritiseer je slechts individuele elementen? Als aanbestedende overheid: bevat je gunningsbeslissing minstens drie aanwijzingen die gezamenlijk de aanvaarding van de prijsverantwoording ondersteunen? Heb je de vertrouwelijkheid als rechtvaardiging voor beknopte motivering vermeld? Als inschrijver: bevat je prijsverantwoording concrete cijfers, volumes en referenties naar eerdere opdrachten?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →