Een screenshot met afvalcodes is geen erkenning: Bastenaken mocht de lage prijs van Roberty voor teerhoudend asfalt niet zomaar aanvaarden
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning door de stad Bastenaken van een wegenis- en duikerproject van ruim 908.000 euro aan Roberty, omdat de stad diens eenheidsprijs voor de afvoer van teerhoudend asfalt aanvaardde op basis van niet meer dan een schermafdruk van Waalse afvalcodes, waaruit niet bleek in welk erkend verwerkingscentrum dat gevaarlijk afval zou belanden.
Wat gebeurde er?
Op 11 mei 2026 publiceerde de stad Bastenaken een openbare procedure onder de Europese drempels voor de opdracht ‘Bastogne-Losange-Réfection de voirie et réparation du ponceau’: het affrezen en heraanleggen van asfaltverhardingen, funderingen en lijnvormige elementen, en de afbraak en heropbouw van een duikerkop in natuursteen met oeverversteviging. De prijs was het enige gunningscriterium. Tegen 11 juni 2026 kwamen zeven offertes binnen. De stad onderzocht bij alle inschrijvers posten met vermoedelijk abnormale prijzen, op grond van artikel 36 van het KB van 18 april 2017. Bij Roberty ging het onder meer om post 33, de ‘mise en CTA de déchets valorisables de construction et de démolition en mélange – Mélanges bitumeux dont la teneur en benzo(a)pyrène > 50 mg/kg ms’, dus de afvoer naar een verwerkingscentrum van teerhoudend asfalt. Roberty verantwoordde zijn prijzen op 17 juni, gaf op 22 juni de bestemming van het afval door en stuurde op 24 en 29 juni bijkomende stukken. Op 1 juli vroeg de stad uitdrukkelijk ‘l’agréation du site de destination pour le produit de teneur en benzo(a)pyrène à un taux > 50 mg/kg ms’. Roberty antwoordde met een schermafdruk van een lijst nomenclatuurcodes uit de Waalse afvalregelgeving. Ook Lambert Frères werd over post 33 bevraagd, maar dan omdat haar prijs van 246,54 euro 26 % hoger lag dan het gemiddelde van 195,06 euro. Op 10 juli 2026 gunde het college de opdracht aan Roberty voor 908.008,23 euro excl. btw (1.098.689,96 euro incl. btw); de toezichthoudende minister liet de beslissing op 3 augustus ongemoeid en de stad verstuurde de kennisgevingen op 14 augustus. Lambert Frères vorderde op 31 augustus 2026 de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Roberty kwam tussen en voerde aan dat post 33, volgens een vermelding ‘PM’ in de meetstaat, de afvoer van al het freesasfalt van 9.700 m² dekte, en dat het bodemonderzoek in het bestek aantoonde dat een groot deel daarvan niet vervuild was; haar eenheidsprijs was dus een gewogen gemiddelde. Kamervoorzitter David De Roy ging daar niet op in, maar keek naar wat de stad zelf had gevraagd. Ze had de erkenning van het verwerkingscentrum nodig geacht om de prijs van post 33 te kunnen beoordelen, en kreeg een schermafdruk waarop de relevante code 17.03.01 niet eens stond en waaruit niet bleek welk verwerkingscentrum het was, wie de erkenning had, waarop ze sloeg of hoe lang ze geldig was. Met zo’n lacunaire informatie had de stad geen zekerheid dat de prijs de verwerking van gevaarlijk afval in een erkend centrum dekte, en kon ze die prijs niet zonder kennelijke beoordelingsfout als verantwoord beschouwen. Het middel was ernstig. De stad wees op geen nadelige gevolgen van een schorsing. De Raad liet de tussenkomst van Roberty toe, schorste de gunningsbeslissing van 10 juli 2026, beval de onmiddellijke tenuitvoerlegging van het arrest en hield de offertes en prijsverantwoordingen vertrouwelijk. De kosten werden aangehouden.
Waarom doet dit ertoe?
Het arrest toont dat de Raad van State niet alleen kijkt of een aanbesteder een prijsonderzoek heeft gevoerd, maar ook of het antwoord van de inschrijver het onderzoek werkelijk beantwoordt. De stad stelde hier zelf de juiste vraag — welk erkend centrum verwerkt dit gevaarlijke afval? — maar nam genoegen met een antwoord dat die vraag niet beantwoordde. Precies dat maakt de aanvaarding van de prijs kennelijk onredelijk: wie een gegeven noodzakelijk acht om een prijs te beoordelen, kan de prijs niet aanvaarden zonder dat gegeven. Het arrest is ook leerrijk omdat het niet de prijs zelf afkeurt. Roberty’s uitleg over de gewogen prijs op basis van het bodemonderzoek kan inhoudelijk kloppen; de Raad oordeelt daar niet over. Het probleem zat in de onvolledige verificatie. Voor aanbesteders in de wegenbouw, waar teerhoudend asfalt en de verwerkingskosten ervan vaak een belangrijke post zijn, is dat een concrete waarschuwing. Voor inschrijvers bevestigt het dat een concurrerende prijs voor een milieupost met degelijke documenten moet worden gestaafd.
De les
Aanbesteders: als u bij een prijsonderzoek een concreet stuk opvraagt, zoals de erkenning van een verwerkingscentrum, controleer dan of wat u terugkrijgt ook echt dat stuk is. Een lijst afvalcodes zonder naam van het centrum, houder, voorwerp en geldigheidsduur van de erkenning is geen erkenning. Aanvaard u de prijs toch, dan riskeert u een schorsing wegens kennelijke beoordelingsfout. Inschrijvers: verantwoord een lage prijs voor een milieupost met volledige en verifieerbare stukken — de identiteit van het verwerkingscentrum, de erkenning met de juiste afvalcode en de geldigheid, en desnoods de offerte van uw onderaannemer. Een goede economische verklaring helpt niet als het basisbewijs ontbreekt. Afgewezen inschrijvers kunnen de aanvaarding van de prijs van een concurrent met succes aanvechten wanneer het dossier toont dat de aanbesteder zijn eigen vraag onbeantwoord liet.
Te onthouden
- Prijsonderzoek verloopt in twee stappen: de verplichte prijsverificatie (art. 35 KB 18 april 2017) en, bij vermoeden van abnormale prijzen, het onderzoek met schriftelijke verantwoording (art. 36).
- De aanbesteder moet de verantwoordingen concreet en effectief onderzoeken voor hij een vermoedelijk abnormale prijs als normaal aanvaardt.
- Een aanbesteder die een stuk noodzakelijk acht om een prijs te beoordelen, kan die prijs niet aanvaarden wanneer het geleverde stuk lacunair is; dat is een kennelijke beoordelingsfout.
- Een schermafdruk van afvalcodes, zonder vermelding van de relevante code 17.03.01, het verwerkingscentrum, de houder, het voorwerp en de geldigheid van de erkenning, bewijst geen erkenning.
- De Raad van State substitueert zijn oordeel niet aan dat van de aanbesteder, maar toetst de realiteit, juistheid en pertinentie van de motieven.
- Offertes en prijsverantwoordingen kunnen in de procedure vertrouwelijk worden gehouden (art. 26 wet 17 juni 2013).
Waarop letten
- De samenhang tussen de vragen in het prijsonderzoek en de antwoorden die in het dossier zitten.
- Posten voor de afvoer van gevaarlijk afval (zoals teerhoudend asfalt met benzo(a)pyreen > 50 mg/kg ds): vaak doorslaggevend en gevoelig voor abnormale prijzen.
- Vermeldingen ‘PM’ in de meetstaat en het bodemonderzoek bij het bestek: ze bepalen wat een post precies dekt.
- Het verschil tussen een inhoudelijk aanvaardbare prijs en een prijs waarvan de aanbesteder de normaliteit niet heeft kunnen vaststellen.
Stel jezelf de vraag
Als aanbesteder: hebt u bij elke vraag in uw prijsonderzoek nagegaan of het antwoord ook werkelijk beantwoordt wat u vroeg? Bevat een voorgelegde erkenning de identiteit van het centrum, de houder, het precieze voorwerp (met de juiste afvalcode) en de geldigheidsduur? Kunt u in uw offerteverslag aantonen waarom u een vermoedelijk abnormale prijs uiteindelijk normaal acht? Als inschrijver: hebt u bij een lage prijs voor de afvoer van gevaarlijk afval meteen het bewijs geleverd dat het afval naar een erkend centrum gaat en dat de prijs die verwerking dekt? Als afgewezen inschrijver: hebt u in het administratief dossier nagegaan of de prijsverantwoording van de begunstigde volledig was?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →