Duty to state reasons
The duty to state reasons obliges the contracting authority to substantiate its decisions with concrete, verifiable grounds. This applies to the award, selection, exclusion and evaluation of tenders. The Council of State verifies whether the reasoning is sufficiently concrete and adequate — inadequate reasoning can lead to annulment.
Vlaamse regering verklaarde offerte personeelvervoer onregelmatig zonder volledige prijsanalyse
Schorsing was gerechtvaardigd: de regering verklaarde een offerte abnormaal hoog zonder te onderzoeken of het verschil met concurrenten werkelijk ongegrond was.
Commune vierde barrières-offerte af zonder motivering waarom technische afwijkingen essentieel waren
Schorsing: de gemeente verklaarde een offerte substantieel onregelmatig zonder helder te motiveren dat de technische afwijkingen (niet-monobloc, kleiner) inderdaad onoverkomelijk waren voor het marchéobject.
Kerkfabriek verzuimde abnormaal lage eenheidsprijs te onderzoeken bij dakreparatie
De Raad vernietigde de gunning: hoewel de kerkfabriek in het initiële rapport een eenheidsprijs als abnormaal laag had aangemerkt, onderzocht zij deze niet opnieuw bij de herziene gunningsbeslissing.
Gemeente Zwevegem handelde correct bij aanvaarding prijsverantwoording parkbegraafplaats
De Raad wees het beroep af: de prijs van de gekozen inschrijver lag slechts 15% onder gemiddelde, een legitieme prijsverantwoording was gegeven, en verzoekende partij kon niet aantonen waarom haar offerte meer voordeel zou mogen hebben.
Stad Brussel schendt zorgvuldigheidsbeginsel bij prijs- en kostenonderzoek voor asfalteringswerken
De Raad vernietigde de gunningsbeslissing omdat de stad ten onrechte geen zorgvuldig prijsonderzoek uitvoerde: zij verhoogde het wettelijk afwijkingspercentage van 15% naar 25%, waardoor geen prijsbevraging bij de gekozen inschrijver plaatsvond.
Council of State rejects annulment appeal against award of Materialenkaai green space works – price investigation screening method with 0.5 percent threshold of average total price is acceptable and assessment of price justification falls within discretion
The Council of State rejected the annulment appeal by NV C.N. against the award of the public works contract for the construction of a green and recreational space on the Materialenkaai to NV D.A.O., because the screening method used in the price investigation — a threshold of 0.5 percent of the average total price of all submitted tenders to identify non-negligible items — was acceptable and the assessment of the price justification for two items with apparently abnormally low unit prices fell within the contracting authority's discretion.
Suspension application under extreme urgency by consortium against discontinuation of sale-with-development-obligation for Sinbad site in Sint-Niklaas rejected – discontinuation due to economic infeasibility and need to amend specifications adequately reasoned under Article 85 of the 2016 Act; complaint about compensation condition inadmissible due to material error in contested decision
The Council of State rejected the suspension application under extreme urgency by a consortium of four companies against the decision of the Sint-Niklaas mayor and aldermen to discontinue the procurement procedure for the sale with development obligation of the Sinbad site, because the first part of the single ground (breach of duty to state reasons) was not serious — the discontinuation was adequately reasoned under Article 85 of the 2016 Act, as the administrative file showed that participating parties had repeatedly indicated during the procedure that the conditions were economically infeasible and the need to amend the specifications constituted an acceptable reason — and the second part (regarding the €7,500 compensation linked to a condition not to participate in the new procedure) was entirely inadmissible, inter alia because the condition was a material error acknowledged by the respondent; costs were nevertheless charged to the respondent because the correct reading of the contested decision could only be established from documents in the administrative file not previously available to the applicants.
Suspension application under extreme urgency for soil analysis services in Bastogne rejected – requiring certificates of satisfactory execution alongside references for technical capacity is not manifestly unreasonable, including for service contracts; RECOSOL not selected for failing to provide certificates despite recognition as préleveur by SPW
The Council of State rejected the suspension application under extreme urgency by SRL RECOSOL against the decision of the Ville de Bastogne not to select it for a service contract for soil sampling and analysis, because the first ground was not serious: the specifications required as a selection criterion for technical capacity at least three references for similar services supported by certificates of satisfactory execution, and the fact that Article 68 §4(1)(b) of the Royal Decree of 18 April 2017 does not expressly prescribe certificates of satisfactory execution for services does not prevent the contracting authority from requiring such certificates to verify the reality of the invoked references — and the second ground (unclear abbreviations in the reference table) was inadmissible for lack of standing, as the non-selection was based solely on the missing certificates.
Een bestek dat monopolietaken van gerechtsdeurwaarders opneemt in het prijscriterium is fundamenteel onwettig — en een bevraging achteraf kan dat gebrek niet verhelpen
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor debiteurenbeheer via een gerechtsdeurwaarder, omdat het bestek de monopoliebevoegdheden van gerechtsdeurwaarders — waarvoor wettelijk vastgestelde tarieven gelden die niet aan prijsconcurrentie mogen worden onderworpen — opnam in de inventaris die diende als basis voor het gunningscriterium prijs, en de aanbestedende overheid bij de beoordeling van dat criterium vervolgens afweek van het bestek door de inventarisprijzen te vervangen door het resultaat van een informele bevraging over de 'minnelijke fase' — een begrip dat niet in het bestek voorkwam — waardoor de inschrijvers bij het opstellen van hun offerte niet konden voorzien hoe het prijscriterium zou worden beoordeeld.
Het toelaten van prijskortingen bij combinaties van percelen is geen wezenlijke bestekwijziging — en een trager vergroeningsritme dan de LEZ-regelgeving mogelijk voorschrijft, maakt een offerte niet automatisch onregelmatig
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een opdracht voor de exploitatie en vergroening van geregeld busvervoer (West 1, zestien percelen), omdat (1) het invoeren van een 'combinatiemogelijkheid' voor percelen vanaf de derde bestekversie geen wezenlijke wijziging was maar het louter expliciteren van de bestaande mogelijkheid tot prijskorting bij meerdere percelen op grond van artikel 58 KB speciale sectoren, (2) de offerte van de gekozen inschrijver voor het Gentse perceel niet substantieel onregelmatig was wegens de LEZ-regelgeving — nu de regelgeving uitdrukkelijk in een systeem van individuele toelatingen voorziet voor de periode 2027-2030 en niet vaststaat dat na 2030 geen toelatingen meer mogelijk zijn, (3) de aanbestedende overheid een omstandig prijsonderzoek heeft gevoerd dat het prijsverschil van 36,5% afdoende verklaarde door verschillen in financieringsmodel, infrastructuurkosten en vergroeningsritme, zonder dat een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen vereist was, (4) de vorming van een tijdelijke maatschap door zeven geselecteerde entiteiten uit dezelfde groep rechtsgeldig was en geen mededingingsbeperkende handeling inhield, en (5) het beweerde belangenconflict in hoofde van de CEO van de moedergroep van de gekozen inschrijver — tevens voorzitter van de sectorfederatie — niet verder kwam dan loutere beweringen en veronderstellingen.
Handtekeningen op verbintenisverklaringen van derden die niet overeenstemmen met de identiteitskaart mogen als onbewijskrachtig worden geweigerd — en de aanbestedende overheid hoeft de inschrijver geen tweede kans te geven
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de niet-selectie van een inschrijver bij een raamovereenkomst voor loodgieterswerken, omdat (1) de aanbestedende overheid de verbintenisverklaringen van twee onderaannemers als onbewijskrachtig mocht weigeren wegens niet-overeenstemmende handtekeningen met hun identiteitskaart — wat geen schending is van de bewijskracht van een onderhandse akte maar een vaststelling dat de verklaringen de beweerde verbintenissen niet aantonen, (2) de formele motivering afdoende was nu zij de concrete reden van de weigering vermeldde, en (3) de zorgvuldigheidsplicht de aanbestedende overheid niet verplichtte om de inschrijver nogmaals te bevragen nadat zij reeds gebruik had gemaakt van de mogelijkheid om aanvullende informatie op te vragen na de opening van de offertes.
Onvoldoende motivering bij uitsluiting wegens abnormale prijzen: de beslissing moet duidelijk maken of de prijsverantwoordingen onontvankelijk dan wel ongegrond zijn
De Raad van State vernietigt — via de versnelde procedure na schorsing — de gunningsbeslissing van een overheidsopdracht voor wegenonderhoud, omdat de motivering van de uitsluiting wegens abnormale prijzen dubbelzinnig was: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoordingen als onontvankelijk dan wel als ongegrond werden beschouwd, anderzijds stemden de motieven in de gunningsbeslissing niet overeen met die in het analyseverslag, zodat de geweerde inschrijver de werkelijke redenen van zijn uitsluiting niet kon achterhalen — en het argument van vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig summiere.
Een groot prijsverschil alleen volstaat niet om een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen te verplichten — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt dat de details van een prijstoelichting niet in het gunningsverslag staan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de gunning van een raamovereenkomst voor reisdiensten, omdat (1) de aanbestedende overheid wel degelijk een algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd — met een interne prijsvergelijking en een gerichte bevraging van de twee scherpst biedende inschrijvers — en na afdoende toelichting terecht kon concluderen dat geen sprake was van schijnbaar abnormale prijzen, (2) het loutere bestaan van een groot prijsverschil (57%) tussen offertes niet automatisch de verplichting doet ontstaan om over te gaan tot een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen, nu de aanbestedende overheid een ruime beoordelingsvrijheid heeft — zeker bij intellectuele diensten — en het feit dat de gekozen inschrijver als zittende dienstverlener haar scherpere prijzen kon verantwoorden met franchisewijzigingen, omzetstijging en technologische optimalisatie, en (3) de gekozen inschrijver haar offerte niet onrechtmatig had gewijzigd door afzonderlijke tarieven voor online en offline boekingen op te geven, nu het bestek zelf die mogelijkheid voorzag bij de omschrijving van het gunningscriterium 'online boekingssysteem'.
De aanwijzing van een voorkeurbieder in een onderhandelingsprocedure voor treinstellen van 3,3 miljard euro doorstaat de toets — ook al scoort de goedkoopste inschrijver technisch lager en ook al is de beoordelingsmethode pas na opening van de offertes uitgewerkt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tweede gunningsbeslissing voor een raamovereenkomst voor de levering van elektrische en batterijelektrische treinstellen (AM30) ter waarde van meer dan 3,3 miljard euro, omdat (1) de aanbestedende overheid na een eerdere succesvolle schorsing de motivering van het technisch criterium afdoende heeft verbeterd, (2) de beoordelingsmethode — een plus/min-waardensysteem voor het technisch criterium — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is en de gunningscriteria niet denatureert (toepassing TNS Dimarso), (3) de keuze om na vier onderhandelingsrondes over te gaan tot aanwijzing van een voorkeurbieder in plaats van een vijfde onderhandelingsronde niet kennelijk onredelijk is, (4) de beweerde specifieke beoordelingsfouten bij de technische, contractuele en energiecriteria het puntenverschil niet overbruggen, en (5) het argument dat de aanbestedende overheid de uitsluitingsgronden had moeten onderzoeken wegens de activiteiten van de gekozen inschrijver in bezet Palestijns gebied prematuur is, nu de bestreden beslissing slechts een voorkeurbieder aanwijst en geen definitieve gunning inhoudt.
Een inschrijver die zelf 'niet conform' invult voor een essentiële eis, kan achteraf niet beweren dat hij wél kon voldoen — en een bestek dat aansluit bij eerdere voertuigen is niet automatisch op maat van de zittende inschrijver geschreven
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van multifunctionele brandweerautopompen 4x4, omdat (1) de verzoekende partij zelf in haar offerte uitdrukkelijk 'NEEN' had ingevuld bij de conformiteitsvereiste van drie scharnierpunten voor opstaptreden — met de opmerking 'dit is een zinloze eis om bepaalde firma's te bevoordelen' — en de aanbestedende overheid haar offerte terecht als substantieel onregelmatig heeft verklaard, (2) de verzoekende partij er niet in slaagt aan te tonen dat het bestek op maat van de zittende inschrijver is geschreven, nu zij zelf voor het merendeel van de technische vereisten 'conform' had kunnen aanbieden en de driescharniereneis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer, (3) de looptijd van zes jaar voor de raamovereenkomst afdoende was gemotiveerd in de toelichtingsnota aan de Inspectie van Financiën — met verwijzing naar de hoge investeringskosten voor prototypebouw en de productietermijn van anderhalf tot twee jaar — en die motivering niet in het bestek zelf hoefde te staan, en (4) het middel inzake machtsafwending faalt bij gebrek aan ernstige en met elkaar overeenstemmende aanwijzingen.
Zusterarrest autopompen 4x2: bewust niet-conform inschrijven bij essentiële eis leidt onvermijdelijk tot substantiële onregelmatigheid
In dit zusterarrest van arrest 264.262 — met dezelfde partijen, dezelfde opdracht maar voor perceel 1 (autopompen 4x2) — verwerpt de Raad van State het beroep tot nietigverklaring op identieke gronden: de inschrijver die zelf uitdrukkelijk 'niet conform' invulde bij de essentiële eis van drie scharnierpunten voor opstaptreden, met de opmerking dat dit 'een zinloze eis is om bepaalde firma's te bevoordelen', kan achteraf niet beweren dat zij wél had kunnen voldoen, en het bestek is niet op maat van de zittende inschrijver geschreven nu de betwiste eis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer.
De beoordelingsmethode voor gunningscriteria hoeft niet vooraf te worden bekendgemaakt — en een beschrijvende beoordelingsschaal met vijf niveaus is niet onregelmatig
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een overheidsopdracht voor werken (renovatie industrieel gebouw en aanleg bedrijvenpark), omdat (1) de beoordelingsmethode — een beschrijvende vijfpuntenschaal — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is, de gunningscriteria niet denatureert en geen discriminerend effect heeft (bevestiging van het TNS Dimarso-arrest), (2) de aanbestedende overheid de planningen van de inschrijvers mocht corrigeren om de vergelijkbaarheid te waarborgen door de startdatum te verschuiven naar het moment waarop daadwerkelijk op de werf wordt gewerkt, (3) het aspect 'organisatie' — waaronder het beheer van hinder in een stedelijke omgeving — duidelijk in het bestek was aangekondigd als beoordelingselement, en de inschrijver dit in haar offerte niet had behandeld, en (4) de aanbestedende overheid niet verplicht was om de inschrijver te vragen haar offerte op dit punt aan te vullen — dat zou een substantiële verbetering zijn geweest die het gelijkheidsbeginsel zou schenden.
Bij een globale beoordeling van technische waarde mag de aanbestedende overheid de vastgestelde meer- en minwaarden cijfermatig vertalen naar een score — en na vier offerterondes mag zij een voorkeursbieder aanwijzen zonder verder te onderhandelen
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de aanwijzing van CAF als voorkeursbieder voor de NMBS-raamovereenkomst voor nieuwe treinstellen (AM30), omdat (1) de beoordelingsmethode voor het criterium 'Technische waarde' — een beginscore van 18/36 met bijstelling van 0,1 punt per vastgestelde meer- of minwaarde — zich inpaste in de vooraf aangekondigde globale beoordeling en geen nieuw systeem was maar een nadere invulling na het eerdere schorsingsarrest, (2) de beoordelingselementen niet als subgunningscriteria waren gehanteerd omdat zij niet elk afzonderlijk waren gewogen, (3) de NMBS na vier offerterondes over twee jaar mocht beslissen een voorkeursbieder aan te wijzen in plaats van verder te onderhandelen, nu zij aannemelijk maakte dat verdere rondes ernstige negatieve gevolgen zouden hebben (70-100 miljoen euro OPEX-kosten, vertraging tot na 2030) terwijl het onzeker was of de offertes nog konden verbeteren, en (4) een nieuw middel dat pas op de dag van de terechtzitting schriftelijk werd ingediend, niet-ontvankelijk was wegens schending van de loyale procesvoering — ook al werd het aangebracht als middel van openbare orde.
Een beschrijvende evaluatie met globale quotering is een voorzienbare beoordelingsmethodiek voor kwalitatieve gunningscriteria — en wie zijn plan van aanpak baseert op een loutere overname van de standaardleidraad, kan niet verwachten dat de aanbestedende overheid daarin een meerwaarde leest
De Raad van State verwerpt het vernietigingsberoep tegen de gunning van een dienstenopdracht voor explosievenopsporing, omdat (1) het gebruik van een logaritmische prijsformule in plaats van de drieregel geen onwettigheid oplevert zolang een lagere prijs tot een hogere score leidt, (2) een beschrijvende evaluatie van kwalitatieve gunningscriteria met globale quotering een voorzienbare beoordelingsmethodiek is die niet vooraf aan de inschrijvers moet worden bekendgemaakt, en (3) de inschrijver die voor zijn plan van aanpak grotendeels de standaardleidraad overneemt — terwijl het bestek uitdrukkelijk vereist dat de inschrijver die leidraad overstijgt — niet aantoont dat de lage score op onjuiste feiten berust door louter de inhoud van zijn eigen offerte te herhalen.
Wanneer een inschrijver in zijn inventaris een streepje plaatst in plaats van een prijs, moet de formele motivering van de gunningsbeslissing het volledige onderzoek weerspiegelen — niet alleen het eindresultaat
De Raad van State schorst de gunning van een dienstenopdracht voor de exploitatie van een radiodispatching, omdat de formele motivering van de gunningsbeslissing ontoereikend is: de aanbestedende overheid stelde dat de gekozen inschrijver een prijs van 0 euro had ingediend voor een transitiepost die zij als zittende operator niet nodig had, terwijl uit het administratief dossier bleek dat de inventaris slechts een streepje bevatte — een wezenlijk verschil dat de aanbestedende overheid voor de keuze plaatste tussen een materiële fout (artikel 34 KB 18/04/2017) en een substantiële onregelmatigheid (artikel 76 KB 18/04/2017), zonder dat dit onderzoek in de motivering tot uiting kwam.
De correlatie tussen de aangeboden prijs en de diepgang van het plan van aanpak mag worden betrokken bij de kwalitatieve beoordeling — en het niet-abnormaal bevinden van de prijs staat daar niet aan in de weg
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een studieopdracht voor walstroom in een zeehaven, omdat (1) de aanbestedende overheid uit de correlatie tussen de lage prijs en het voorgestelde plan van aanpak mocht afleiden dat de studie met onvoldoende diepgang zou worden aangepakt — zonder daarmee de autonomie van de gunningscriteria te schenden — en (2) de vaststelling dat de prijs niet abnormaal is, niet tegenstrijdig is met de vaststelling dat het plan van aanpak onvoldoende diepgang vertoont: de prijs was normaal voor de voorgestelde aanpak, maar de aanpak zelf was ontoereikend.
Wanneer de aanbestedende overheid zelf vaststelt dat de totaalprijs van de gekozen inschrijver meer dan 43 procent onder het gemiddelde ligt en dit in het rood markeert, maar nalaat die totaalprijs nader te onderzoeken, is het prijsonderzoek onzorgvuldig
De Raad van State schorst de gunning van perceel 3 (Operations) van een raamovereenkomst voor gespecialiseerde ICT-diensten, omdat de aanbestedende overheid weliswaar een prijsonderzoek heeft gevoerd naar enkele specifieke posten, maar heeft nagelaten het mogelijks abnormaal karakter van de totaalprijs van de gekozen inschrijver te onderzoeken — ondanks een door haarzelf vastgestelde afwijking van -43,22 procent ten opzichte van het gemiddelde —, en omdat de beoordeling van de prijsverantwoording niet meer bevatte dan een samenvatting van de door de inschrijver aangedragen redenen zonder enig spoor van een eigen inhoudelijke toetsing aan de opdrachtvoorwaarden.
Een stereotiepe motivering dat de prijzen 'normaal en aanvaardbaar' zijn, zonder concreet rekening te houden met aangeboden kortingen van 30 tot 40 procent, getuigt niet van een daadwerkelijke prijsverificatie
De Raad van State vernietigt de gunning van een dienstenopdracht voor boominventarisatie, omdat uit het administratief dossier niet blijkt dat de aanbestedende overheid een concrete prijsverificatie heeft uitgevoerd die rekening houdt met de aangeboden kortingen van 30 tot 40 procent bij toewijzing van beide loten, en de motivering in de gunningsbeslissing niet meer is dan een stereotiepe standaardzin.
Een aanbestedende overheid kan niet op grond van artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet afzien van een opdracht die reeds in uitvoeringsfase is getreden — ook niet als de formele kennisgeving ontbreekt
De Raad van State schorst de beslissing van een gemeente om de gunning van een raamovereenkomst voor periodieke controles in te trekken en af te zien van de opdracht, omdat de opdracht op het ogenblik van die beslissing reeds in een fase van uitvoering was getreden — er was een startbevel gegeven, er waren meer dan tachtig controles uitgevoerd — en artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet enkel kan worden ingeroepen tijdens de plaatsingsfase, niet nadat de uitvoering is begonnen.
Wanneer een inschrijver ook na een uitdrukkelijk verzoek om verduidelijking de gevraagde informatie niet verstrekt, is de aanbestedende overheid verhinderd de offerte te beoordelen en moet zij die nietig verklaren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor duurzame energieopslag, omdat de inschrijver — ook na een uitdrukkelijk verduidelijkingsverzoek — de vereiste informatie over standby- en koelingsverbruik niet verstrekte, waardoor de aanbestedende overheid de offerte niet kon aftoetsen aan het subgunningscriterium OPEX en verplicht was de offerte nietig te verklaren.
Een kwalitatieve beoordeling waarbij dezelfde elementen uit een offerte bij meerdere gunningscriteria als min- of pluspunt worden meegenomen is niet onwettig, zolang de beoordeling telkens vanuit een ander kader en een andere invalshoek gebeurt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor visuele en verbale branding van de Stad Brugge, omdat de verzoeker niet aannemelijk maakt dat het ontbreken van een vooraf bekendgemaakte beoordelingsmethodiek onwettig is wanneer de evaluatie op een voor de hand liggende manier besloten lag in de omschrijving van de gunningscriteria, en omdat het meenemen van dezelfde offerteaspecten bij meerdere gunningscriteria geen verboden dubbele beoordeling uitmaakt wanneer de beoordeling telkens vanuit een andere invalshoek gebeurt.
Wanneer een minimumvereiste softwareontwikkeling vergt in plaats van standaard beschikbaar te zijn, volstaan vage beloftes over toekomstige ontwikkeling niet om aan te tonen dat de offerte conform is
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om een offerte voor een Resource Planning Tool als onregelmatig te weren, omdat twee minimumvereisten — het aanmaken van diensten/shifts vanuit boekingen en het definiëren van meerdere werkstelsels — softwareontwikkeling vergden in plaats van standaard beschikbaar te zijn, en de inschrijver geen concrete roadmap of financiële raming voorlegde om aan te tonen dat die ontwikkeling tijdig zou worden gerealiseerd.
Wanneer een aanbestedende overheid ereloonpercentages als een geldsom behandelt om de totale offerteprijs te berekenen en vervolgens acht van de tien posten als verwaarloosbaar bestempelt terwijl zij elk 10 % van het prijscriterium wegen, getuigt dat niet van een zorgvuldig prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van een raamcontract voor ontwerpers van infrastructuurprojecten, omdat de aanbestedende overheid een onzorgvuldig prijsonderzoek heeft gevoerd — zij heeft de ereloonpercentages als absolute geldbedragen behandeld om de totale offerteprijs te berekenen, en heeft acht van de tien posten als verwaarloosbaar aangemerkt terwijl elke post een afzonderlijk subgunningscriterium met gelijk gewicht vertegenwoordigde en de eerste acht posten betrekking hadden op de kernprestaties van de opdracht.
Een onderhoudsclausule die alle kosten behalve die van gebrekkig onderhoud bij de opdrachtgever legt, is onverenigbaar met een Full Omnium vereiste — en mondelinge toelichtingen tijdens de onderhandelingen die de clausule tegenspreken, veranderen daar niets aan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor de vervanging van het LON-netwerk in het station Antwerpen-Centraal, omdat de clausule in de finale offerte van de verzoeker die alle herstelkosten bij de opdrachtgever legt tenzij die gebrekkig onderhoud aantoont, onverenigbaar is met de vereiste van een Full Omnium onderhoudscontract, en omdat mondelinge toelichtingen die de clausule tegenspreken de beoordeling van de finale offerte niet wijzigen.
Een middel dat vertrekt van een verkeerde lezing van de bestreden beslissing — offerte geweerd wegens afwezigheid van nietjes in plaats van wegens niet-opname van de kost van nietjes in de onderhoudsprijs — is inoperant, en het juiste argument voor het eerst ter terechtzitting aanvoeren is te laat
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van perceel 2 van een raamovereenkomst voor multifunctionele apparaten, omdat de verzoeker haar middel bouwt op een verkeerde premisse — zij bestrijdt de afwezigheid van nietjes in haar offerte, terwijl de overheid haar offerte heeft geweerd omdat de kost van de nietjes niet was opgenomen in de onderhoudsprijs — en de correcte argumentatie voor het eerst ter terechtzitting wordt aangevoerd, wat te laat is.
Een verzoekschrift dat enkel verwijst naar 'schending van de aanbestedingsregels' en voor de rest doorverwijst naar bijgevoegd mailverkeer, bevat geen middel — de Raad van State en de verwerende partij mogen het verzoekschrift niet in de plaats van de verzoeker redigeren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor print- en beletteringswerk, omdat het verzoekschrift geen enkel middel bevat — het vermeldt slechts 'schending van de aanbestedingsregels' zonder uit te leggen hoe de bestreden beslissing die regels schendt, en verwijst voor de rest naar bijgevoegd mailverkeer waarin de verzoeker enkel haar eigen appreciatie van haar offerte uiteenzet.
Een niet-gekozen inschrijver die de technische conformiteit van de winnende offerte betwist zonder concrete elementen aan te dragen, toont geen schending van de motiveringsplicht aan — en een subgunningscriterium over certificeringen dat slechts 1,5 op 100 punten verschil maakt, levert geen belang op
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor audiovisuele infrastructuur, omdat de motivering in het gunningsverslag afdoende is, de niet-gekozen inschrijver geen concrete elementen aandraagt waaruit blijkt dat de winnende offerte niet bestekconform zou zijn, en het derde onderdeel over het subgunningscriterium 'gecertificeerde kwaliteit' onontvankelijk is bij gebrek aan belang — het puntenverschil van 1,5 op 100 kan het totale verschil van 1,68 punten niet overbruggen.
Night medical mail delivery Liège: price verification by hospital purchasing central sufficiently motivated despite succinct formulation
The Council of State rejects a challenge against the award of a contract for night medical mail delivery in the province of Liège, because the contracting authority — acting as purchasing central for four hospitals — conducted a genuine and concrete price verification under Article 36 of the Placement Royal Decree, and the decision's motivation, though succinct and allusive due to confidentiality requirements, sufficiently demonstrates that the chosen tenderer's prices are not abnormal.
Sewer inspection Kortrijk: suspension due to unjustified exclusion of tenderer proposing the same subcontractor as another tenderer
The Council of State suspends the non-selection of a tenderer for a sewer cleaning and inspection contract in Kortrijk, because no legal provision or specification prohibits a subcontractor from offering its services to multiple tenderers — the prohibition on multiple tenders (Article 54(2) of the Placement Royal Decree) applies to the tenderers themselves, not their subcontractors, even when the subcontracted work constitutes the core element of the contract.
Een inschrijver die bepaalde onderdelen wel beschrijft in haar toelichtingsnota's maar ze niet opneemt in haar financieel plan, begaat een substantiële onregelmatigheid — en de aanbestedende overheid is bij een mededingingsprocedure met onderhandeling niet verplicht om die te laten regulariseren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om de offerte van Cœur de Ville onregelmatig te verklaren en haar niet uit te nodigen voor de onderhandelingsfase bij de herinrichting van een plein, omdat het niet opnemen van bepaalde aménagements in het financieel plan — terwijl die wel in andere offertedocumenten stonden — terecht als een substantiële onregelmatigheid werd gekwalificeerd, en omdat de aanbestedende overheid niet verplicht was om regularisatie toe te staan wanneer het bestek haar daartoe slechts een mogelijkheid bood en geen verplichting oplegde.
Event expert culture EventFlanders: references as assessment element within quality award criterion and score reduction after interview
The Council of State rejects a challenge against the award of a consultancy contract for a culture event expert at EventFlanders, because the specifications treat references not as an independent sub-criterion but as an assessment element for evaluating the proposed individual's experience, and because the authority was not required to further assess the applicant's references after the interview revealed the proposed expert could not clarify his specific role in those references.
Hockey field conversion Evere: comment in offer about connecting to existing pipes does not render offer irregular when unit price covers full replacement
The Council of State rejects a challenge against the award of works for converting a hockey field in Evere, because the chosen tenderer's comment that sprinkler cannons would be connected to existing pipes does not render the offer substantially irregular — the unit price is comparable to other tenderers and covers full replacement, and the final execution method will be decided during works after inspection of the existing system.
DIFTAR software IVIO: suspension due to invalid declaration of substantial irregularity of offer with zero prices for required options
The Council of State suspends the award of a public contract for DIFTAR software because the declaration of substantial irregularity of the applicant's offer — which quoted zero prices for five required options — is not properly motivated: the offer does contain a description of the options, the zero price constitutes a valid price commitment, and the comparability of offers is not affected since the total price is the sole award criterion.
Een grondig prijsonderzoek met meerdere rondes kan volstaan om een schijnbaar abnormaal lage prijs te aanvaarden — ook wanneer de gekozen inschrijver uitgaat van een lager aantal operationele dossiers door het revolving-effect
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor minnelijke invordering van schuldvorderingen voor de SWDE en de CILE, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver te aanvaarden na een uitgebreid prijsonderzoek met meerdere rondes — en omdat de grieven over GDPR-schending bij onderaanneming in Tunesië, sociale dumping en procedurele onregelmatigheden bij de BAFO-fase niet ernstig genoeg zijn om tot schorsing te leiden.
Road maintenance Baelen: price justification based on subcontractor offer for different quantities is manifestly unreasonable
The Council of State annuls the award of a road maintenance framework agreement because the contracting authority could not accept the winning tenderer's price justification for three bituminous surface treatment items — a mere reference to a subcontractor's offer without detailed substantiation is insufficient, and the subcontractor calculated prices based on 1,000 m² while the bill of quantities specified 100 m², meaning the unit prices for the bill quantities were not justified.
Catering services for crematoria: eighteen-month-old insurance certificate does not qualify as 'valid current certificate' — tenderer bears responsibility
The Council of State rejects a catering company's challenge against its non-selection for a framework agreement for crematorium catering services, because an insurance certificate dating from eighteen months before the submission deadline is not a valid current certificate — the contracting authority is not obliged to request clarification on deficiencies resulting from the tenderer's own negligence, and submitting recent certificates in judicial proceedings is incompatible with equal treatment.
Selection criterion in specifications sharpening the contract notice: non-selection based on unannounced minimum requirement suspended
The Council of State suspends the non-selection of a signage and exhibition material supplier by VDAB, because the requirement that references relate to exhibitions with at least 70 stands was only included in the specifications and not in the mandatory contract notice — specifications may repeat but not tighten selection criteria beyond the contract notice.
Een diepgaand algemeen prijsonderzoek met gedetailleerde prijstoelichtingen en stavingsstukken kan volstaan om een aanzienlijk lagere prijs als normaal te aanvaarden — zonder dat de overheid verplicht is tot een formeel bijzonder prijsonderzoek over te gaan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor het drukken en couverteren van transactioneel drukwerk voor de FOD Financiën, omdat de aanbestedende overheid — na intrekking van een eerder geschorste gunningsbeslissing — een nieuw en diepgaand algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd waarin de gekozen inschrijver zijn aanzienlijk lagere totaal- en eenheidsprijzen gedetailleerd en cijfermatig heeft verantwoord met stavingsstukken, zodat de overheid rechtmatig kon besluiten dat de prijzen normaal waren zonder tot een formeel bijzonder prijsonderzoek over te gaan.
Framework agreement for public cloud Copernicus data: competitive advantage from prior involvement in earth observation programme is legitimate
The Council of State rejects a cloud service provider's challenge against the award of an IaaS framework agreement for Copernicus earth observation data, finding that the winning tenderer's competitive advantage — having the data already available on its cloud through involvement in the Copernicus programme — is legitimate, the price investigation for intellectual services with wide price margins was diligent, and the lower technical quality score was attributable to the applicant's own failure to provide concrete information on scalability and data capacity.
Een kleine schapenhouder die zijn lage prijs verantwoordt met zijn unieke bedrijfsmodel maar nalaat dat cijfermatig te staven, draagt het risico van de ontoereikende bewijsvoering — en de overheid hoeft haar eigen marktgegevens niet te delen als die in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor schapenbegrazing op dijken langs de Zeeschelde, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de offerte substantieel onregelmatig te verklaren wegens een onvoldoende onderbouwde prijsverantwoording — en omdat de marktgegevens van andere opdrachten als referentiekader in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt en niet als externe inlichtingen in het bijzonder prijsonderzoek, zodat de overheid die niet aan de inschrijver hoefde voor te leggen.
Een prijsverantwoording die uitgaat van een niet-bestekconforme uitvoering kan niet worden aanvaard — en de loutere mededeling van de prijs van een onderaannemer neemt de schijn van abnormaliteit niet weg
De Raad van State vernietigt de gunning van werken voor de nieuwbouw van een sportgebouw in Wichelen, omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de eerste gerangschikte inschrijver voor gevelpanelen in architectonisch beton heeft aanvaard terwijl die verantwoording was gebaseerd op zelfproductie — wat niet bestekconform was aangezien het bestek prefabricatie door een Febelarch-lid in onderaanneming voorschreef — en de prijsverantwoording van de tweede gerangschikte inschrijver voor aluminium schrijnwerk louter bestond uit de prijs van een onderaannemer vermeerderd met een winstmarge, zonder concrete en objectieve verklarende factoren.
Een beschrijvende opsomming van de inhoud van offertes is geen evaluatie — de motivering moet uitleggen waarom de ene offerte beter scoort dan de andere
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor fietsleasing voor het personeel van Vivalia, omdat het gunningsverslag zich voor het criterium dienst na verkoop beperkte tot een beschrijvende opsomming van wat elke offerte bevatte, zonder te evalueren waarom de ene offerte beter scoorde dan de andere — terwijl de offerte van de verzoeker op bepaalde punten ruimere diensten aanbood dan die van de gekozen inschrijver.
Beoordelingselementen bij een gunningscriterium zijn geen subgunningscriteria — ze vragen geen afzonderlijke motivering per onderdeel, en de motivering moet in haar geheel worden gelezen
De Raad van State verwerpt — tegen het andersluidend advies van de auditeur in — de vordering tegen de gunning van scenografische werken voor het MAP-Mercator museum in Sint-Niklaas, omdat de beoordelingselementen bij het kwaliteitscriterium (esthetiek, technieken, draagkracht, opbouw, duurzaamheid) geen subgunningscriteria zijn die elk een afzonderlijke motivering of quotering vereisen, het gebruik van het woord 'goed' in de motivering een globale score van 'zeer goed' niet uitsluit, en een vintage stijl die uit de bijgevoegde ontwerpschetsen kon worden afgeleid een legitiem referentiekader voor de esthetische beoordeling vormde.
Wie een prijsverantwoording voor de totaalprijs aanvaardt, moet de opgegeven elementen concreet bespreken en evalueren — niet louter opsommen en besluiten dat de prijs niet abnormaal is
De Raad van State vernietigt via de versnelde rechtspleging de gunning van werken voor de renovatie van de renbaan en de historische omheining van de renbaan van Bosvoorde, omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver aanvaardde door de opgegeven elementen — ervaring, investeringen, eerdere werken — louter op te sommen zonder ze concreet te evalueren, terwijl de verantwoording geen enkele cijfermatige onderbouwing bevatte en de aangekondigde berekeningen niet waren bijgevoegd.
Wie bij het prijsonderzoek steunt op eigen gegevens die niet van de inschrijver komen, moet die gegevens eerst aan de inschrijver voorleggen — en ze controleerbaar motiveren in het gunningsverslag
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor groenbeheerwerken langs kanalen en waterlopen, omdat de aanbestedende overheid de offerte van de verzoeker onregelmatig verklaarde op basis van eigen houtopbrengstcijfers uit een eerdere opdracht en een extern advies — zonder die gegevens eerst aan de inschrijver voor te leggen zodat hij erop kon reageren, en zonder in het gunningsverslag de bron of context van die cijfers te vermelden.
Wie de prijzen van de gekozen inschrijver niet concreet verifieert — terwijl die prijzen op het niveau van een vorig contract liggen ondanks een geraamde indexering van 25 procent — schendt de prijsverificatieplicht
De Raad van State vernietigt via de versnelde procedure van artikel 30, §3 de gunning van een opdracht voor bedrijfsrevisorendiensten, omdat de aanbestedende overheid bij de prijsverificatie wel had onderzocht waarom twee offertes duurder waren, maar niets had vermeld over de offerte van de gekozen inschrijver — wiens prijzen zich op het niveau van het vorige contract bevonden, terwijl de overheid zelf voor haar raming een indexering van circa 25 procent had toegepast.
Een schorsingsarrest dat een selectiecriterium minstens onduidelijk noemt, volstaat als motief om de plaatsingsprocedure stop te zetten en het bestek te herschrijven — de overheid hoeft niet eerst te proberen de procedure voort te zetten met het bestaande bestek
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de stopzetting van een plaatsingsprocedure voor een wetenschappelijke studie over Medical First Responders, omdat de verwijzing naar een eerder schorsingsarrest — dat het betrokken selectiecriterium minstens onduidelijk noemde — op zich een deugdelijk motief vormt om de procedure stop te zetten en een nieuw bestek op te stellen, zonder dat de overheid hoeft aan te tonen dat de onduidelijkheid de vergelijkbaarheid van de offertes in het gedrang bracht.
Motiveringsgebreken bij subcriteria doen er pas toe als ze samen genoeg punten vertegenwoordigen om het resultaat te kunnen wijzigen — en een BAFO die alleen de prijs betreft, benadeelt niet wie al de laagste prijs had
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor langlopende IT-opleidingen in elf percelen, omdat de vastgestelde motiveringsgebreken bij afzonderlijke subcriteria onvoldoende punten vertegenwoordigden om het resultaat te kunnen wijzigen, omdat de verzoekende partij geen kennelijke beoordelingsfout aantoonde bij de evaluatie van de cv's van haar opleiders, en omdat de onderhandeling met enkel de eerstgerangschikte zich beperkte tot de prijs — zodat de verzoeker, die al de beste prijs had en het maximum op het prijscriterium scoorde, niet werd benadeeld.
Een aanbestedende overheid mag de erkenning herklassificeren naar de subcategorie die financieel het zwaarst doorweegt — en wie dat pas in de procedure betwist na eerst inhoudelijk te hebben geargumenteerd, verliest zijn recht om de formele motivering aan te vechten
De Raad van State verwerpt het vernietigingsberoep tegen de gunning van de renovatie van de Regenboogbrug te Waregem, omdat de aanbestedende overheid de erkenningsvereiste terecht mocht herklassificeren van de categorieën D, F en G naar subcategorie F2 op basis van het financiële zwaartepunt van de staalconstructiewerken, en omdat de verzoeker haar grief over de gebrekkige formele motivering impliciet had prijsgegeven door in latere procedurestukken uitsluitend inhoudelijk over de herklassificatie te argumenteren.
Een louter beschrijvende beoordeling van offertes volstaat niet — de motivering moet voor elk beoordelingselement uit het bestek aangeven of en waarom een offerte beter of minder goed scoort
De Raad van State schorst voor de tweede maal de gunning van een architectuuropdracht voor 45 studentenwoningen in Doornik, omdat het nieuwe gunningsverslag — opgesteld na een eerste schorsingsarrest wegens motiveringsgebreken — opnieuw faalde in de formele motivering: de beoordeling van de offertes was louter beschrijvend zonder aan te geven of elementen positief of negatief werden gewaardeerd, gebruikte niet dezelfde beoordelingselementen voor elke offerte, en behandelde niet alle in het bestek aangekondigde beoordelingselementen voor het tweede criterium.
Prijsverificatie op basis van een 'gelijkaardige eerdere opdracht' vereist een daadwerkelijke en onderbouwde vergelijking — een referentie die 28 keer groter is zonder volumecorrectie volstaat niet
De Raad van State schorst voor de derde maal de gunning van een opdracht voor medische postbedeling door SC HUMANI, omdat de prijsverificatie steunde op een zogenaamd gelijkaardige opdracht van de intercommunale ISPPC uit 2018 die 28 keer groter was, zonder enige herberekening om het prijsverschil te corrigeren voor de verschillende volumes — waardoor een reconstructie juist een prijs opleverde die 44 procent hoger lag dan de aanvaarde offerte — en zonder de beweerde marktontwikkeling sinds 2018 te staven.
Een laconieke vaststelling dat uitvoering 'materieel onmogelijk' is, volstaat niet als motivering voor de onregelmatigheid van een offerte
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor groenonderhoud door de gemeente Paliseul, omdat de onregelmatigverklaring van de offerte van de laagste inschrijver steunde op één enkele laconieke zin — dat het 'materieel onmogelijk' was voor één persoon om het werk binnen de geschatte uren uit te voeren — zonder enige onderbouwing door middel van vergelijkingen met andere offertes, eigen ervaringscijfers of referentieopdrachten, en een aanvullend argument dat pas voor het eerst in de procedure voor de Raad van State werd aangevoerd het motiveringsgebrek niet achteraf kon herstellen.
Loutere verwijzing naar de offerte van een onderaannemer plus overhead is geen afdoende prijsverantwoording — de inschrijver moet de uitvoeringsmethode en het rendement toelichten
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van de offerte van de tijdelijke maatschap SOCOGETRA-BESIX voor de grondige renovatie van het Viaduc Villette van de metro van Charleroi, omdat de prijsverantwoording voor post 289 (levering Californisch wissel) louter bestond uit de offerte van een onder-onderaannemer vermeerderd met algemene kosten, zonder enige toelichting bij de uitvoeringsmethode of het rendement — terwijl het bestek een gedetailleerde fabricagebeschrijving bevatte en de eenheidsprijs aanzienlijk lager lag dan die van de andere inschrijvers.
Dubbelzinnige motivering bij prijsonderzoek volstaat niet — de inschrijver moet kunnen begrijpen of zijn verantwoording als niet-ontvankelijk of als ongegrond is afgewezen
De Raad van State schorst de onregelmatigverklaring van de offerte van SA A2 voor wegenwerken in de gemeente Boussu, omdat de motivering dubbelzinnig was op twee punten: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoording als niet-ontvankelijk dan wel als inhoudelijk ongegrond was beoordeeld, anderzijds was niet vast te stellen of de eigenlijke gronden voor de uitsluiting die waren uit de deels gecensureerde versie van het verslag van nazicht of die uit de gunningsbeslissing zelf — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig laconieke.
Stopzetting wegens onduidelijkheid in het bestek is gerechtvaardigd als die onduidelijkheid tot een daadwerkelijk verschillende prijszetting heeft geleid — en de vermelding van totaalprijzen in de stopzettingsbeslissing schendt niet automatisch de mededinging
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de stopzetting van een openbare procedure voor spoorvernieuwingswerken op de lijn L60 Jette-Dendermonde, omdat een onduidelijkheid in het bestek over de eenheid van post 7.9.1 — per uur per man of per uur per ploeg van negen arbeiders — daadwerkelijk tot een verschillende prijszetting bij de drie inschrijvers had geleid waardoor een correcte vergelijking niet meer mogelijk was, en de vermelding van de totale offerteprijzen in de stopzettingsbeslissing de mededinging bij de heraanbesteding niet schendt nu die bedragen door het verschil in prijszetting hoe dan ook een vertekend beeld geven.
Een goedgekeurd RSZ-afbetalingsplan volstaat als bewijs van regularisatie — maar de aanbestedende overheid moet de regularisatiekans ook uitdrukkelijk bieden
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor het onderhoud van poorten aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent omdat de aanbestedende overheid een inschrijver met een RSZ-schuld van meer dan 10.000 euro enkel heeft bevraagd over de uitzondering van artikel 68, paragraaf 1, eerste lid, 2° (tegenvorderingen op een overheid) maar hem nooit uitdrukkelijk de regularisatiekans heeft geboden die het derde lid van diezelfde bepaling voorschrijft — en omdat een goedgekeurd afbetalingsplan bij de RSZ op zich volstaat als bewijs van regularisatie, zonder dat de eerste aflossing al binnen vijf werkdagen moet zijn betaald.
Verwijzing naar kortingspercentages uit eerdere opdrachten zonder controle op hun normaliteit is geen deugdelijk prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van een F.A.S.T.-opdracht voor het takelen en afvoeren van voertuigen op de E313 Oost omdat de aanbestedende overheid haar conclusie dat een kortingspercentage van 15 procent op de vaste tarieven niet abnormaal was, enkel steunde op het gegeven dat in eerdere F.A.S.T.-opdrachten in Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen kortingen van 25 en 35 procent waren aangeboden — zonder na te gaan of die hogere kortingen zelf op hun normaliteit waren gecontroleerd — en op de dermate algemene vaststelling dat de offerte 'goed was voorbereid', wat evident geen deugdelijk motief kan vormen.
Referentieprojecten 'van vergelijkbare omvang' zijn een kwantitatieve vereiste die je niet kunt weginterpreteren via de minimumvereisten
De Raad van State schorst de gunning van de interieurrestauratie van een beschermd monument omdat de aanbestedende overheid een inschrijver selecteerde op basis van referentieprojecten waarvan slechts één een vergelijkbare financiële omvang had als de opdracht — terwijl het bestek uitdrukkelijk drie referentieprojecten 'van vergelijkbare omvang' vereiste en vier van de vijf voorgelegde referenties ver onder de waarde van de opdracht lagen.
Niet-ondertekende en ongedateerde vergelijkingstabellen bewijzen geen effectieve prijsverificatie — zeker niet bij aanzienlijke prijsverschillen
De Raad van State schorst de gunning van twee percelen van een opdracht voor groenonderhoud omdat noch de gunningsbeslissing noch het analyseverslag enige melding maakte van een prijsverificatie, en de niet-ondertekende, ongedateerde vergelijkingstabellen met handgeschreven notities die de aanbestedende overheid als bewijs van verificatie aanvoerde, prima facie onvoldoende waren om de realiteit en effectiviteit van de prijsverificatie aan te tonen — zeker gelet op de aanzienlijke prijsverschillen tussen de offertes.
Prijsverificatie uit een eerste procedure volstaat niet als de prijzen in de tweede procedure fundamenteel anders zijn
De Raad van State vernietigt de gunning van wegenwerken aan een inschrijver wiens offerte in een eerste openbare procedure als abnormaal was verworpen, omdat de aanbestedende overheid in de daaropvolgende mededingingsprocedure met onderhandeling geen nieuwe prijsverificatie uitvoerde en zich beperkte tot een verwijzing naar de prijsanalyse van de eerste procedure — terwijl de eenheidsprijzen fundamenteel verschilden en de conclusie diametraal tegenovergesteld was.
Prijsverificatie moet effectief en verifieerbaar zijn — vooral bij grote prijsverschillen tussen offertes
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor modulaire stroomonderbrekers omdat de effectiviteit van de prijsverificatie niet afdoende kon worden vastgesteld — de nota in het administratief dossier bevatte onbewezen beweringen over marktpositionering, een onvolledige vergelijking met een federaal raamcontract en een onverklaarde kwalificatie van een inschrijver als producent, terwijl de prijsverschillen tussen de offertes aanzienlijk waren.
Prijsverificatie mag zich niet beperken tot de posten die de aanbestedende overheid vooraf als niet-verwaarloosbaar heeft bestempeld — en de motivering moet meer doen dan de rechtvaardigingen van de inschrijver herhalen
De Raad van State vernietigt de gunning van een raamovereenkomst voor dynamische parkeergeleidingsborden omdat de aanbestedende overheid de prijsverificatie beperkte tot tien posten die zij vooraf als niet-verwaarloosbaar beschouwde, terwijl andere posten met enorme prijsafwijkingen duidelijk niet verwaarloosbaar waren, en de motivering zich beperkte tot het herhalen van de rechtvaardigingen van de inschrijver zonder te verantwoorden waarom initieel abnormaal lijkende prijzen toch aanvaardbaar waren — de Raad kent daarnaast een herstelvergoeding van 68.181,82 euro toe op basis van 33 procent verlies van kans.
Beoordelingsmethode NMBS-treincontract geschorst: verband tussen kwalitatieve labels en punten is onbegrijpelijk
De Raad van State schorst de aanwijzing van CAF als preferentiële inschrijver voor het AM30-raamakkoord van de NMBS (tot 4,66 miljard euro voor elektrische treinstellen), omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'technische waarde' niet toeliet te begrijpen hoe de generieke kwalitatieve labels en de vastgestelde meer- en minwaarden zich vertaalden in de toegekende puntenscores.
Kwaliteitsdoelstellingen per stuk beoordelen en scoren is geen ongeoorloofd gebruik van subgunningscriteria
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor warme drankautomaten omdat het systematisch beoordelen en scoren van elk van de in het bestek aangekondigde kwaliteitsdoelstellingen geen ongeoorloofde subgunningscriteria creëert, maar slechts de aangekondigde beoordelingsmethodiek van plus- en minpunten toepast.
Een minimumeis als 'te ontwikkelen' aanbieden is geen onregelmatigheid als het bestek die antwoordmogelijkheid voorziet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een SaaS-opdracht omdat het bestek uitdrukkelijk toeliet dat inschrijvers minimumeisen als 'te ontwikkelen' aanboden — mits concrete beschrijving van de manier en het tijdsbestek — en omdat de aanbestedende overheid die aanpak ook bij de beoordeling op haar inhoudelijke merites mocht waarderen.
Een gunningsbeslissing kan ook na sluiting van de opdracht worden ingetrokken als de offerte substantieel onregelmatig was
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de intrekking van een gunningsbeslissing en de heraanwijzing aan een andere inschrijver, omdat de niet-ondertekende indieningsrapporten bij twee latere aanvullingen van de offerte tot de nietigheid van die aanvullingen leidden — waardoor essentiële veiligheidsdocumenten als niet-ingediend golden en de offerte substantieel onregelmatig was.
Het gunningsverslag pas na de gunningsbeslissing meedelen is een motiveringsgebrek
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid het gunningsverslag — waarop de motivering volledig steunde — niet gelijktijdig met de beslissing heeft meegedeeld aan de niet-gekozen inschrijvers.
Zusterbedrijven die elk op een ander perceel inschrijven met identieke prijzen, personeel en lay-out: entente bewezen
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte wegens mededingingsverstorende entente, omdat twee zusterondernemingen uit dezelfde groep hun offertes op verschillende percelen aantoonbaar hadden gecoördineerd — met identieke lay-out, dezelfde contactpersoon, 23 identieke eenheidsprijzen, dezelfde onderaannemers en identieke rekenfouten.
Een algemeen voorbehoud van het studiebureau verplicht de aanbestedende overheid niet tot bijkomende prijsgaranties
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de gunning van de bouw van een brandtoren omdat het advies van het studiebureau om een schriftelijke prijsgarantie te vragen een algemeen voorbehoud was — geen verplichte stap — en omdat de vermeende discrepantie tussen de verantwoording van eenheidsprijzen en de totaalprijs niet werd aangetoond.
Punten aftrekken voor informatie die het bestek niet vroeg, is een onangekondigd subcriterium
De Raad van State vernietigt de gunning van HVAC-werken aan een zwembad omdat de aanbestedende overheid vijf punten aftrok voor het ontbreken van veiligheidsinformatie in de methodologische nota, terwijl het bestek die informatie nergens als vereiste vermeldde.
Zeggen dat je de prijsverantwoording 'aanvaardt' is geen motivering
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid bij het prijsonderzoek enkel vermeldde dat de verantwoording 'aanvaard kan worden', zonder enige inhoudelijke analyse waaruit blijkt waarom de prijs niet abnormaal laag is.
Een opdrachtgever mag stoppen en herbeginnen, ook als het bestek op zich niet onwettig was
De Raad van State verwerpt een vernietigingsberoep tegen de beslissing van SOFICO om een raamovereenkomst voor wegborstel- en zuigdiensten niet te gunnen en opnieuw te lanceren, omdat de verwijzing naar één specifiek paritair comité in het bestek de mededinging kon beperken — ook al was de tekst op zich duidelijk.
Stel je beoordelingsmethode vast vóór de opening van de offertes — en pas ze correct toe
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing voor meet- en detectietoestellen omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'functionele waarde' niet vooraf was vastgesteld en bovendien rekenkundig inconsistent was toegepast, waardoor de inschrijver de puntentoekenning niet kon controleren.
Als de vereiste erkenning niet in het bestek staat, kun je een inschrijver niet weren omdat hij ze niet heeft
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de opdrachtgever een inschrijver uitsloot wegens het ontbreken van een erkenning in categorie D, terwijl die vereiste niet was opgenomen in de opdrachtdocumenten die de inschrijvers konden raadplegen op e-Procurement.
Een verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke gunning indienen terwijl het bestek dat verbiedt? Dan draag je zelf de gevolgen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de gunning van een opdracht voor lichte woningen, omdat de inschrijver in haar offerte een ongeoorloofd verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke toewijzing van beide percelen had opgenomen en de opdrachtgever dat terecht niet in rekening had gebracht.
Technische fiches aanleveren na het indienen? Teken dan ook het nieuwe depotrapport
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep omdat de inschrijver die op verzoek van de opdrachtgever aanvullende technische fiches indiende via e-Procurement, het bijhorende depotrapport niet had ondertekend met een gekwalificeerde elektronische handtekening — en dat is een substantiële onregelmatigheid.
Nieuwe regelgeving tijdens de procedure? Dan mag de opdrachtgever stoppen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de niet-gunning van een opdracht voor gerechtsdeurwaardersdiensten, omdat een ingrijpende hervorming van de deurwaarderstarieven tijdens de procedure een gegronde reden was om te stoppen en opnieuw te beginnen met een actueel bestek.
Selectiecriteria controleren is geen formaliteit die je mag overslaan
De Raad van State schorst de gunning van een architectuuropdracht omdat de opdrachtgever nergens in het dossier aantoonde dat hij had geverifieerd of het winnende team daadwerkelijk over een 'ingenieur in speciale technieken' beschikte, terwijl het bestek dat uitdrukkelijk eiste.
Je prijzen verantwoorden is een examen met één kans
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de uitsluiting van een inschrijver wegens abnormaal lage prijzen, omdat die bij zijn prijsverantwoording enkel een zelfgemaakt tabelletje indiende zonder enig bewijsstuk — en de opdrachtgever niet verplicht is om daar een tweede keer naar te vragen.
Een lagere prijs dan die van jou is niet automatisch een abnormale prijs
De Raad van State verwerpt een vordering tot nietigverklaring van een gunning voor incassodiensten omdat de verliezer niet aantoonde dat de opdrachtgever een kennelijke beoordelingsfout maakte bij het prijsonderzoek of bij de beoordeling van de kwalitatieve gunningscriteria.
Een fout in een Excel-formule is niet automatisch een 'rekenkundige vergissing'
De Raad van State schorst een gunning omdat de opdrachtgever fouten in Excel-formules van de winnaar corrigeerde als 'rekenkundige vergissingen', terwijl niet vaststond dat het om loutere telfouten ging en niet om fouten die de offerte onregelmatig maakten.
Je moederbedrijf is groot genoeg? Bewijs dan dat het zich ook engageert
Een scheepsbouwer die de financiële draagkracht van zijn moederbedrijf inriep zonder een formeel engagement voor te leggen dat die capaciteit ook daadwerkelijk ter beschikking zou staan, werd terecht niet geselecteerd — ook al behoort de dochter tot dezelfde groep.
A mere price confirmation does not constitute an adequate price investigation when the tender price is significantly lower
The Council of State suspends the award of a transactional printing contract because the contracting authority failed to conduct an adequate general price investigation on the significantly lower total price of the chosen tenderer, and limited itself to a meaningless price confirmation for a remarkably low unit price instead of initiating a special investigation into abnormal prices.
Annulment of non-selection for restoration works 'Salon Cousin' Royal Museums – selection requirement of at least two references specifically for Victor Horta buildings disproportionate, art-nouveau metalwork expertise not unique to Horta, unnecessarily restrictive of competition
The Council of State annulled the decision of the Royal Museums of Art and History not to select BV REMMEN for lot 1 of the restoration of the 'Salon Cousin', because the selection requirement of at least two references for restoration works on buildings specifically designed by Victor Horta was disproportionate — the required expertise in original art-nouveau metalworking and assembly techniques is not unique to Horta buildings, and the very limited number of eligible buildings unnecessarily restricted competition.
Suspension of award of insurance brokerage pooling contract for Flemish government entities – statement of reasons for price investigation is mere boilerplate: estimate redacted, justification elements not concretely assessed, reasons communicated ex post via observations and intervention request
The Council of State suspended the award by the Flemish Community of an insurance brokerage pooling contract for Flemish government entities to NV A., because the first limb of the single ground was serious: the statement of reasons for the price investigation in the award report was mere boilerplate — the estimate was redacted, the three justification elements from the price justification were adopted without concrete assessment, and the redaction of essential reasons in the version communicated to the applicant violated the formal statement of reasons obligation.
Suspension of fire station renovation award due to inadequate price justification examination — municipality failed to examine price justification in its entirety and rejected offer on factually incorrect grounds
The Council of State suspended the award of works for the renovation and extension of the fire station and municipal depot in Sint-Gillis-Waas, finding that the municipality had not examined the tenderer's price justification with the required diligence and had declared the offer irregular on grounds lacking factual and legal basis.
Rejection of challenge to portfolio assessment in stepped system — motivation concrete enough, no right to 'reasons for the reasons'
The Council of State rejects a graphic designer's challenge to their exclusion from the City of Antwerp's freelance partner pool, finding that the qualitative portfolio assessment (35% against a 65% threshold) was sufficiently concretely motivated and that merely contradicting the assessment did not rebut the presumption of legality.
Optimistic soil reuse (60%) without screening or soil improvement costs does not justify abnormally low earthworks prices
The Council of State rejects the challenge against the exclusion of a tender for sewer and road works because the price justification for the total price and eleven earthworks items was rightly rejected: the tenderer assumed an insufficiently substantiated 60% soil reuse rate without costs for screening or soil improvement.
Withdrawal of award and non-placement of video framework agreement: financial motive suffices, reference to wrong entity is superfluous ground, no legitimate expectations without concluded contract
The Council of State rejects the annulment appeal against the decision not to place a framework agreement for video services, because the financial-economic motive (joining an existing framework agreement) is lawful, the erroneous reference to 'Het Facilitair Bedrijf' instead of the Department of Chancellery and Foreign Affairs concerns a superfluous ground, and the successful tenderer cannot derive legitimate expectations from an award decision without a concluded contract.
Five lump-sum items per lot for towing services is sufficient: professional tenderer can calculate average price based on sector knowledge
The Council of State rejects the challenge against the award of a towing services contract because the contracting authority has broad discretion in drafting the inventory, the breakdown into five lump-sum items per lot is not unusual in the sector, and a professional service provider should be able to calculate a reasonable average price.
Price justification for NMBS tilting poles passes scrutiny: legal presumption of abnormal prices does not apply in simplified negotiated procedure
The Council of State rejects the suspension request because the legal presumption of abnormal prices under Article 44 §4 of the Royal Decree of 18 June 2017 does not apply to the simplified negotiated procedure, and the NMBS carefully examined and accepted the price justification of the awarded joint venture for multifunctional tilting poles on sound grounds.
Second challenge against NMBS tilting poles rejected: distinction between negotiation and price justification, selective special price investigation permitted
The Council of State also rejects the application of another tenderer against the same NMBS award for tilting poles, clarifying that a price justification is not a negotiation, that the special price investigation may be applied selectively to the first-ranked tenderer, and that repeated inquiry is permitted.
Suspension of paper framework agreement: origin certificate does not cover all offered paper types
The Council of State suspends the award of a framework agreement for eco-friendly office paper because the contracting authority failed to adequately verify whether the submitted 'Origine France Garantie' certificate covered all specific paper types in the chosen tenderer's offer, while at least one paper type is produced in Brazil.
E-bike supplier's claim against Genk's framework agreement cancellation rejected for late filing
Claim rejected: Bezõe's extreme urgency suspension claim against Genk's cancellation of the e-bike framework agreement was filed too late — the fifteen-day period starts from the sending of the registered letter, not from receipt. The Council additionally finds that budget constraints constitute valid grounds for cancellation.
FWB may validly abandon SEPPT contract after finding both offers irregular
Claim rejected: the FWB could validly abandon the SEPPT contract after finding, in a third sufficiently motivated decision, that Cohezio's offer was, like CESI's, affected by a substantive irregularity and that the disputed award criterion needed revision.
RESA cannot stop green maintenance procurement procedure without solid grounds
Suspension ordered: RESA stopped a green maintenance procurement procedure based on insufficient, inaccurate and contradictory grounds.
Municipality of Westerlo must thoroughly examine unit prices in cemetery pavilion construction
Suspension ordered: Municipality of Westerlo examined only total prices but not unit prices when awarding farewell pavilion construction on cemeteries, despite large deviation percentages per item.
City of Kortrijk may award water treatment DBM contract based on total score
Claim rejected: City of Kortrijk correctly awarded a DBM contract for decentralised water treatment to BelleAqua based on the best total score, where sub-aspects of award criteria do not constitute separately weighted sub-criteria.
Council of State suspends award of school window replacement contract in Brussels due to reference outside five-year period and inadequate price examination
The Council of State suspended on an emergency basis the award by the City of Brussels of a contract for the replacement of wooden window frames in the Queen Astrid school, because the selected tenderer had submitted a reference falling outside the five-year period required by the specifications and the general price examination was not supported by sound and careful reasoning.
Withdrawal of award decision for ARP debt recovery contract: UDN rejected – grounds challenge only surplus reasons, not the supporting grounds regarding lawyer costs and fee-sharing
The Council of State rejects the emergency suspension request by a bailiff against the withdrawal of the award decision for a debt recovery advisory contract, because the first two grounds only challenge surplus reasons regarding four zero-priced items without contesting the supporting grounds — regarding uncovered lawyer costs and fee-sharing contrary to the Royal Decree of 30 November 1976 — and because the third ground is directed against a non-existent future award decision.
ICT management Sint-Truiden: annulment – assessment methodology with sub-criteria and own scoring scale not established in advance, and rule of three incorrectly applied distorting the ratio between award criteria
The Council of State annuls the award decision of the city of Sint-Truiden for ICT infrastructure management, user support and equipment supply, because the contracting authority used an assessment methodology with sub-criteria and a separate 10-point scoring per element that was not established in advance nor announced in the specifications, and because it applied the rule of three to rescale the highest-scoring tender to 100%, thereby distorting the ratio between the award criteria.
School Het Oogappeltje Wommelgem: annulment – abnormal price detection method unverifiable and price investigation of selected items insufficient
The Council of State annuls for the second time the award decision of the municipality of Wommelgem for the extension and renovation of primary school Het Oogappeltje, because the submitted documents do not show that the detection of apparently abnormal unit prices was carried out in accordance with the contracting authority's own methodology — using a 1% rule and 30%/50% thresholds — and because the investigation of the selected items did not meet the requirements of a normally diligent contracting authority, as abnormal unit prices were accepted based on vague and general findings without requesting price justification.
Emphyteusis padel courts Asphaltcosite Asse: annulment – policy objectives as assessment elements insufficiently clear in specifications, creating near-unlimited discretion
The Council of State annuls the Asse municipal council's decision to grant an emphyteusis for padel courts, because the award criterion 'socially responsible operation' (50 points) referred to 'policy objectives' on a website containing a 191-page multi-year plan with dozens of objectives, from which the authority selected assessment elements for the first time in the evaluation report — elements not identifiable as such on the website — granting the authority near-unlimited discretion and providing insufficient safeguards against arbitrary and discriminatory assessment.
Zandvliet waiting dock: rejection of annulment appeal – negative unit prices for soil disposal in Rotterdam insufficiently justified, contracting authority's assessment margin not exceeded
The Council of State rejects the annulment appeal by the temporary association HYE–Boskalis against the award by De Vlaamse Waterweg for the construction of a waiting dock at Zandvliet, because the negative unit prices for soil disposal in Rotterdam (-€4/m³ and -€5/m³ for items 2 and 3 of conditional part 1) were insufficiently justified — the adjustment of a reference price for Maas sand of €6.50/m³ down to €4 and €5/m³ due to 'lesser quality' lacked further specification or argumentation, and the contracting authority did not exceed its assessment margin.
Cleaning of ONSS administrative premises: suspension – the contracting authority must examine corrective measures before excluding, the obligation under art. 70(2) to proactively report corrective measures only applies with express mention in the tender documents
The Council of State suspends the ONSS's decision to exclude a cleaning company from the procedure for cleaning administrative premises (three lots), because the ONSS failed to examine the proposed corrective measures and because the obligation to proactively report such measures at the start of the procedure (art. 70(2)) only applies when the tender documents expressly refer to it — the mere use of the ESPD is insufficient.
Framework agreement for cable and catenary works on Antwerp tram network: annulment for conflict of interest – designer Tractebel as sister company of tenderer Fabricom (both Engie subsidiaries) with three of six evaluation committee members
The Council of State annuls VVM De Lijn's award decision for a framework agreement for cable and catenary works on the Antwerp tram network, because De Lijn failed in its active duty to investigate conflicts of interest: the designer Tractebel, which had drafted the specifications and was represented by three of six evaluation committee members, is a sister company of Fabricom — a partner in the winning tenderer tm Antwerpen Boven — as both are (quasi 100%) subsidiaries of Engie with shared directors, which constitutes at minimum an appearance of partiality.
Household waste management in Etalle: suspension – the 'social considerations' criterion requiring a 'note demonstrating the social character of the company' is too vague and confers unlimited freedom of choice
The Council of State orders the suspension of the commune of Etalle's decision to award the 2024-2025 household waste management contract to DURECO, because the second award criterion 'Social considerations' (20 points), described only as 'a note of maximum one A4 page demonstrating the social character of the company', lacks the clarity and precision required by article 81 of the Law of 17 June 2016 and confers an unconditional freedom of choice on the contracting authority.
School construction at Jemeppe-sur-Sambre: second suspension – responding to a price justification request by invoking a material error does not constitute a unilateral modification of the tender
The Council of State orders, for the second time, the suspension of the French Community's decision to award the school construction contract at Jemeppe-sur-Sambre, because the contracting authority committed a manifest error of assessment by qualifying as a substantive irregularity (unilateral modification of the tender) the tenderer's response to a price justification request in which it invoked a material error.
Building maintenance framework agreement: suspension for inadequate price verification – verification on only 3 of 292 items (less than 1%) is insufficient
The Council of State suspends the Brussels Port's decision to award a building maintenance framework agreement to IN ADVANCE, because the contracting entity verified prices on only 3 of the 292 items in the bill of quantities — less than 1% — by excluding all items deemed 'negligible' (less than 3% of the average global price), while articles 84 of the Law of 17 June 2016 and 43 of the Royal Decree of 18 June 2017 require verification of all unit prices.
EREA/MAAS aircraft arresting systems: technical irregularity confirmed despite identical offer accepted in previous contract
The Council rejects the suspension request against the decision declaring APK-SCAMA's offer for aircraft arresting systems at three military bases irregular, confirming that the automatic braking requirement without manual reconfiguration (specification 6.3) is not met, even though an identical offer was accepted in a previous similar contract.
Vehicle towing: environmental permit for vehicle storage implicitly covers towing services, digital police council does not affect public order
The Council rejects the annulment action against the award of a vehicle towing contract, finding that the chosen tenderer's environmental permit allows continuous operation covering towing, and that the digital police council meeting during the COVID pandemic does not affect public order.
ESPPW: renunciation after prior suspension — five grounds insufficient, reinforced motivation required
The Council suspends the French Community's decision to renounce awarding an external prevention and protection service contract, finding all five grounds for renunciation inaccurate, irrelevant or insufficiently motivated in a context requiring reinforced motivation.
Diksmuide event hall: correction of comma error and successive tender amounts justified
The Council rejects the suspension request against the award of an event hall and underground car park, finding the correction of a material error (misplaced comma) in the awardee's offer and the successive changes in tender amounts sufficiently motivated and compliant with regulations.
Tennis concession: delegation to executive bureau validated, all pleas rejected
The Council rejects the annulment action against the award of a tennis management concession, validating the delegation of powers to the executive bureau of the autonomous municipal enterprise and dismissing grievances about award criteria and motivation.
Photovoltaic panels: suspension for inaccurate irregularity and presumed financial capacity
The Council suspends the decision to award a photovoltaic panel contract to Cool Sun Energy and to exclude Klinkenberg's offer as substantially irregular, since the grounds for irregularity are inaccurate and the awardee's financial capacity was unduly presumed.
Annulment of Verviers workplace prevention services award — successful tenderer submitted 5-page note instead of 2, without the irregularity being qualified or reasoned
The Council of State annuls the award of the 'External Prevention and Protection Service' contract of the City of Verviers to SPMT ARISTA because the contracting authority noted that the successful tenderer's offer contained a 5-page A4 methodology note instead of the 2-page maximum prescribed by the specifications, but neither qualified this irregularity as substantive or non-substantive nor reasoned its decision to treat the offer as regular.
Partial annulment of remarketing domain concessions Genk-Zuid: halting the procedure justified, but new minimum transhipment volume of 20,800 tonnes per hectare not substantiated
The Council of State annuls De Vlaamse Waterweg's decision to organise a new award procedure for domain concessions at the Genk-Zuid industrial site with a mandatory minimum annual transhipment volume of 800 TEU or 20,800 tonnes per hectare, finding that the realistic character of this volume — nearly four times higher than the minimum for the first-line plot — was not examined, but rejects the appeal against the decision to halt the original procedure.
Bike lease suspended: three assessment errors on quality criterion bridge the points gap
The Council of State suspends the award of a framework agreement for operational bike leasing because the contracting authority made three errors in assessing the quality criterion — an unreasonable minus for mandatory maintenance, an unmotivated plus for social employment, and a non-comparative plus for a discount voucher — which together bridge the 2.5-point gap.
Loss of a chance compensated at 50%: legal error in rejecting an insurance certificate is not a purely formal defect
The Council of State awards reparatory damages of EUR 28,126.32 to a tenderer excluded from a public works contract, finding that the contracting authority's legal error — rejecting an insurance certificate solely because it was dated after the bid opening — resulted in a 50% loss of a chance of obtaining the contract.
Partial suspension of a railway bearings contract: the minimum ten-day deadline also applies to subsequent offers in special sectors
The Council of State suspends the execution of the award decision for a railway bearings contract (121 lots out of 404) because, on the one hand, the seven-day deadline granted for submitting a third offer falls short of the minimum ten-day period provided by Article 120(2) of the Act of 17 June 2016 and, on the other hand, the formal statement of reasons is insufficient both regarding the substantial nature of the irregularity found in the offer and regarding the per-lot comparison of tenders.
This page shows all rulings of the Council of State (Belgium's supreme administrative court) on duty to state reasons in public procurement. Each ruling is summarized by TenderWolf in plain language, with a legal lesson and a practical question to ask yourself. View all rulings →