Vijftien dagen, geteld vanaf de kennisgeving: waarom Truck Service Sebastian te laat was met haar UDN-schorsing en de gemeente niet hoefde te wijzen op dat rechtsmiddel
Truck Service Sebastian vroeg de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de gunning van een containervrachtwagen door de gemeente Grâce-Hollogne, maar de Raad van State verklaarde de vordering laattijdig omdat de vijftiendagentermijn van artikel 23, § 3 van de wet van 17 juni 2013 al liep vanaf de kennisgeving van 28 oktober 2013 — en de gemeente was niet verplicht om in die kennisgeving op de mogelijkheid van een schorsingsvordering te wijzen, want die verplichting geldt alleen voor het annulatieberoep.
Wat gebeurde er?
De gemeente Grâce-Hollogne gunde bij beslissing van haar schepencollege van 21 oktober 2013 een overheidsopdracht voor de aankoop van een nieuwe containervrachtwagen met kraan, gekoppeld aan de terugname van een gebruikte vrachtwagen. De afgewezen inschrijver, de NV Truck Service Sebastian, kreeg van die beslissing kennis: de gemeente verstuurde een aangetekend schrijven op 28 oktober 2013 en een e-mail op 30 oktober 2013. Toch wachtte de vennootschap tot 19 december 2013 om een schorsingsvordering bij uiterst dringende noodzakelijkheid in te dienen; parallel had zij ook een annulatieberoep tegen dezelfde beslissing ingesteld. De gemeente wierp een exceptie van onontvankelijkheid ratione temporis op: artikel 23, § 3 van de wet van 17 juni 2013 bepaalt dat de schorsingsvordering binnen vijftien dagen moet worden ingediend, en die termijn was ruim verstreken. Truck Service Sebastian pareerde dat de gemeente in haar brief van 28 oktober 2013 wel het annulatieberoep had vermeld, maar niet de mogelijkheid van een schorsingsvordering, en dat de termijn daardoor niet kon lopen. Zij verwees naar artikel 8 van de wet van 17 juni 2013 en naar artikel 19 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State. De Raad van State volgde dat betoog niet. De wet van 17 juni 2013 voorziet nergens in een sanctie wanneer de door haar georganiseerde rechtsmiddelen niet in de kennisgeving worden vermeld, en legt zelfs geen verplichting op om ze te vermelden; artikel 8 bevat zo'n verplichting evenmin. Via artikel 25 van diezelfde wet moet dan worden teruggevallen op de eigen procedureregels van de Raad. Artikel 19, tweede lid, van de gecoördineerde wetten bepaalt weliswaar dat de verjaringstermijnen pas lopen als de kennisgeving het bestaan van de rechtsmiddelen en de na te leven vormen en termijnen vermeldt, maar die regel geldt uitsluitend voor de beroepen bedoeld in artikel 14, § 1 — de annulatieberoepen — en niet voor de schorsingsvorderingen, die door artikel 17 worden beheerst. Aangezien de bestreden akte op 28 oktober 2013 (aangetekend) en 30 oktober 2013 (e-mail) ter kennis was gebracht, wat niet werd betwist, en de schorsingsvordering pas op 19 december 2013 werd ingediend, was zij laattijdig en dus onontvankelijk. Ook de tussenkomst van de NV Scantec strandde: die vennootschap legde geen enkel stuk voor dat haar handelingsbekwaamheid en haar beslissing om in rechte op te treden bewees. De Raad verwierp de schorsingsvordering en de tussenkomst, en legde de kosten van de tussenkomst (125 euro) ten laste van Scantec; de overige kosten werden aangehouden.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest legt scherp uit waar de vijftiendagentermijn voor een UDN-schorsing in aanbestedingszaken begint te lopen, en het weerlegt een verleidelijke maar foute redenering. Een afgewezen inschrijver zou kunnen denken dat de klok pas begint te tikken zodra de aanbesteder netjes alle rechtsmiddelen heeft opgesomd, schorsing inbegrepen. De Raad maakt duidelijk dat dat niet zo is. De verplichting om het bestaan, de vorm en de termijn van een rechtsmiddel te vermelden — de bekende waarborg van artikel 19 van de gecoördineerde wetten — geldt enkel voor het annulatieberoep. Voor de schorsingsvordering bestaat die verplichting niet, en het ontbreken van een vermelding houdt de termijn dus niet tegen. Praktisch betekent dit dat de aanbesteder al aan zijn kennisgevingsplicht voldoet door het annulatieberoep te vermelden, terwijl de veel kortere en veel dringender schorsingstermijn ondertussen onverbiddelijk loopt vanaf de kennisgeving zelf. Voor wie een geschorste gunning wil tegenhouden vóór de opdracht wordt uitgevoerd, is dat het verschil tussen op tijd zijn en met lege handen staan.
De les
Bent u een afgewezen inschrijver en wilt u de uitvoering van een gunning tegenhouden, reken de vijftiendagentermijn van artikel 23, § 3 van de wet van 17 juni 2013 dan vanaf de eerste kennisgeving van de beslissing — het aangetekend schrijven of de e-mail — en niet vanaf het moment waarop u vindt dat u volledig bent voorgelicht. Ga er niet van uit dat het rechtsmiddel van de schorsing in de kennisgeving moet staan: die verplichting geldt alleen voor het annulatieberoep. Twijfelt u, dien dan tijdig in en betwist de laattijdigheid nadien. Bent u aanbesteder, dan bevestigt dit arrest dat u niet verplicht bent de schorsingsvordering in uw kennisgeving te vermelden, maar het is verstandig om de vermelding van het annulatieberoep — met vorm en termijn — wél correct en volledig te doen, want net dáár loopt uw termijn pas van zodra dat gebeurt. Wie als tussenkomende partij wil optreden, legt van meet af aan het bewijs van zijn handelingsbekwaamheid en zijn beslissing om te procederen voor; zonder die stukken is de tussenkomst onontvankelijk.
Te onthouden
- De schorsingsvordering bij uiterst dringende noodzakelijkheid in aanbestedingszaken moet binnen vijftien dagen worden ingediend (art. 23, § 3 wet 17 juni 2013), te rekenen vanaf de kennisgeving van de beslissing.
- De verplichting om het bestaan, de vorm en de termijn van een rechtsmiddel te vermelden (art. 19, tweede lid gecoördineerde wetten) geldt enkel voor het annulatieberoep (art. 14, § 1), niet voor de schorsingsvordering (art. 17).
- Het ontbreken van een vermelding van de schorsingsmogelijkheid in de kennisgeving houdt de vijftiendagentermijn niet tegen.
- Een kennisgeving per aangetekend schrijven (28 oktober 2013) en per e-mail (30 oktober 2013) doet de termijn lopen; de vordering van 19 december 2013 was daardoor laattijdig.
- Een tussenkomst is onontvankelijk als de tussenkomende partij geen bewijs van haar handelingsbekwaamheid en van haar beslissing om in rechte op te treden voorlegt (hier de NV Scantec, kosten 125 euro te haren laste).
Waarop letten
- Het aanvangspunt van de termijn: de datum van de kennisgeving, niet de datum waarop u meent volledig te zijn voorgelicht.
- Het onderscheid tussen de kennisgevingsplicht voor het annulatieberoep en het ontbreken ervan voor de schorsingsvordering.
- De zeer korte duur van de schorsingstermijn (vijftien dagen) tegenover de langere annulatietermijn, die parallel loopt.
- Voor de tussenkomende partij: het tijdig voorleggen van het bewijs van handelingsbekwaamheid en van de beslissing om te procederen.
Stel jezelf de vraag
Weet u vanaf welk ogenblik uw vijftiendagentermijn voor een UDN-schorsing loopt — de kennisgeving van de beslissing, niet het moment waarop u zich volledig ingelicht acht? Beseft u dat een aanbesteder niet verplicht is om in zijn kennisgeving op de mogelijkheid van een schorsingsvordering te wijzen, en dat het ontbreken van die vermelding uw termijn niet stillegt? Verwart u de waarborg van artikel 19 — die enkel voor het annulatieberoep geldt — niet met de veel kortere schorsingstermijn? En als u wil tussenkomen: hebt u meteen de stukken klaar die uw handelingsbekwaamheid en uw beslissing om in rechte op te treden bewijzen?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →