De FSMA leest de middelen en trekt haar gunning van het papierarchief in — en ziet meteen ook af van de hele opdracht
Nadat Dockx Rhenus Archisafe bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing had gevorderd van de gunning van de opdracht ‘archief papierbeheer’ aan Youston, besliste het directiecomité van de FSMA op 22 november 2022 — ‘na kennisneming van de middelen’ — de gunningsbeslissing in te trekken én af te zien van de plaatsing van de lopende opdracht, waardoor de vordering zonder voorwerp werd en de FSMA het rolrecht, de bijdrage en de rechtsplegingsvergoeding van 770 euro moest dragen.
Wat gebeurde er?
Het directiecomité van de FSMA gunde op 25 oktober 2022 de opdracht ‘archief papierbeheer’ (ref. 2022/025 - TENDER-2022-005296) aan de NV Youston, en dus impliciet niet aan de NV Dockx Rhenus Archisafe. Die laatste stelde op 10 november 2022 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in. Wat volgde, is opvallend: nog vóór de zitting, op 22 november 2022, besliste het directiecomité van de FSMA — uitdrukkelijk ‘na kennisneming van de in het voorliggende verzoekschrift tot schorsing ontwikkelde middelen’ — om de bestreden gunningsbeslissing in te trekken en bovendien af te zien van de plaatsing van de lopende opdracht. De partijen werden niettemin op 6 december 2022 gehoord op een virtuele terechtzitting via Teams, met kamervoorzitter Paul Lemmens als verslaggever en een eensluidend advies van auditeur Thomas Maes. De Raad stelde vast dat de vordering zonder voorwerp was geworden, minstens dat Dockx Rhenus Archisafe haar belang erbij had verloren, en verwierp de vordering. De kosten gingen evenwel integraal naar de FSMA: een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 24 euro en de door de verzoekende partij gevraagde rechtsplegingsvergoeding van 770 euro. Van instelling van de vordering tot arrest verliepen nog geen vier weken.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont de UDN-procedure op haar effectiefst: geen inhoudelijk debat, geen arrest over de middelen, en toch volledig resultaat voor de verzoekende partij. De aanbesteder las het verzoekschrift, zag kennelijk het risico en koos eieren voor zijn geld — niet met een halfslachtige correctie, maar met een intrekking van de gunning én het afvoeren van de hele plaatsingsprocedure. Voor de rechtspraktijk zijn twee dingen het onthouden waard. Ten eerste: het arrest zegt met zoveel woorden dat de intrekking volgde op de kennisneming van de middelen. Een stevig onderbouwd verzoekschrift kan de zaak dus beslechten nog vóór er een rechter aan te pas komt. Ten tweede: ook al luidt het dictum formeel ‘verwerping’ omdat de vordering zonder voorwerp is geworden, de kostenregeling behandelt de aanbesteder als de verliezende partij. Wie zijn beslissing intrekt onder druk van een schorsingsberoep, betaalt het rolrecht, de bijdrage en de rechtsplegingsvergoeding. De les van arrest nr. 266.679 (Anderlecht) avant la lettre: intrekken is een legitieme uitweg, maar geen kosteloze.
De les
Voor inschrijvers: investeer in de kwaliteit van uw UDN-verzoekschrift. Hier volstonden de middelen op papier om de FSMA binnen twaalf dagen tot intrekking te bewegen — sneller en goedkoper dan een uitgeprocedeerde schorsing. Vraag daarbij altijd uitdrukkelijk uw rechtsplegingsvergoeding: Dockx Rhenus Archisafe kreeg haar 770 euro toegekend hoewel de zaak zonder voorwerp eindigde. Voor aanbesteders: een gunning intrekken nadat u de middelen hebt gelezen kan verstandig schadebeheer zijn, zeker als u toch al twijfelde aan de procedure. Maar reken erop dat u de kosten draagt, en besef dat afzien van de plaatsing betekent dat u de behoefte — hier het beheer van een papierarchief — opnieuw in de markt moet zetten of anders moet organiseren.
Te onthouden
- De FSMA trok haar gunningsbeslissing van 25 oktober 2022 in op 22 november 2022, uitdrukkelijk na kennisneming van de middelen in het UDN-verzoekschrift, en zag daarbij ook af van de plaatsing van de lopende opdracht.
- De vordering werd daardoor zonder voorwerp; de Raad verwierp ze zonder de middelen te onderzoeken.
- De kosten volgden niettemin de logica van de intrekking: rolrecht (200 euro), bijdrage (24 euro) en rechtsplegingsvergoeding (770 euro) ten laste van de FSMA.
- De hele procedure — van instelling op 10 november tot arrest op 7 december 2022 — nam minder dan vier weken in beslag, met een virtuele zitting via Teams.
- Een verwerping in het dictum betekent dus niet dat de verzoekende partij verloren heeft: de kostenregeling vertelt het echte verhaal.
Waarop letten
- Het verschil tussen het formele dictum (verwerping) en de materiële uitkomst (intrekking + kosten voor de aanbesteder).
- De vermelding dat de intrekking volgde op de kennisneming van de middelen — een aanwijzing dat het verzoekschrift zelf het werk deed.
- Dat de aanbesteder verder ging dan een intrekking en de hele plaatsing afvoerde; de opdracht komt dus mogelijk later opnieuw in de markt.
- De snelheid van de UDN-kalender: wie wil aanhaken, moet zijn dossier binnen dagen klaar hebben.
Stel jezelf de vraag
Weegt u als afgewezen inschrijver af of een UDN-verzoekschrift met sterke middelen de aanbesteder al tot inkeer kan brengen vóór enige zitting? Vraagt u in uw verzoekschrift systematisch de rechtsplegingsvergoeding, zodat u die ook bij een intrekking recupereert? Beseft u als aanbesteder dat een intrekking na kennisneming van de middelen u de kosten van de procedure oplevert — rolrecht, bijdrage en rechtsplegingsvergoeding? En hebt u, als u afziet van de plaatsing, een plan voor hoe de onderliggende behoefte dan wél ingevuld raakt?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →