PwC vecht de gunning van Zaventems fiscale dienstverlening aan GD&A aan — en de gemeente trekt haar beslissing binnen de twee weken in
Nadat PricewaterhouseCoopers Business Advisory Services op 21 november 2022 bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing vorderde van de gunning van de opdracht ‘fiscale dienstverlening’ aan het advocatenkantoor GD & A, trok de gemeente Zaventem op 5 december 2022 haar gunningsbeslissing uitdrukkelijk in met de belofte de opdracht opnieuw in de markt te zetten, waarop de Raad van State de zonder voorwerp geworden vordering verwierp en de kosten aanhield voor de nog lopende annulatieprocedure.
Wat gebeurde er?
De gemeente Zaventem gunde op 17 oktober 2022 de opdracht met referentie CAD/2022/700/FIN/1597 voor ‘fiscale dienstverlening’ aan de BV GD & A – Advocaten, en niet aan de BV PricewaterhouseCoopers Business Advisory Services. PwC maakte eerst haar bezwaren tegen die gunningsbeslissing kenbaar aan de gemeente en stelde op 21 november 2022 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid én een beroep tot nietigverklaring in. Diezelfde 21 november besliste het college van burgemeester en schepenen al om de opdracht te ‘verbreken’ en ‘opnieuw in de markt te zetten’. Na kennisneming van het verzoekschrift ging het college op 5 december 2022 een stap verder: met verwijzing naar de rechtszekerheid trok het de bestreden gunningsbeslissing van 17 oktober 2022 uitdrukkelijk in, met de bevestiging dat de opdracht opnieuw in de markt zal worden gezet. Op de virtuele terechtzitting via Teams van 8 december 2022, voor kamervoorzitter Paul Lemmens en met een eensluidend advies van eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch, restte de Raad van State enkel nog de vaststelling dat de vordering tot schorsing zonder voorwerp was geworden, minstens dat PwC haar belang erbij had verloren. De Raad verwierp de vordering bij arrest van 9 december 2022. Over de kosten sprak hij zich bewust nog niet uit: omdat het verzoekschrift ook tot nietigverklaring strekt en de procedure dus nog verderloopt, hield hij de kosten in beraad.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont de snelkookpan van het UDN-contentieux op zijn best: tussen het verzoekschrift van 21 november en het arrest van 9 december liggen amper achttien dagen, en het praktische resultaat — de intrekking van de gunning en een heraanbesteding — was al na twee weken binnen, nog vóór enige rechter zich over de grond van de zaak had gebogen. Opvallend is de tussenstap: het college besliste eerst om de opdracht te ‘verbreken’, en pas na lezing van het verzoekschrift om de gunningsbeslissing ook formeel in te trekken, uitdrukkelijk omwille van de rechtszekerheid. Dat verschil is geen juridische spitstechnologie: zolang de gunningsbeslissing zelf bestaat, blijft ze aanvechtbaar en blijft de procedure voor de Raad zinvol; pas de uitdrukkelijke intrekking haalt het voorwerp van het beroep weg. Het arrest illustreert ook een procedurele nuance die inschrijvers moeten kennen: anders dan wanneer enkel een UDN-vordering voorligt, hield de Raad de kosten hier in beraad omdat het annulatieluik nog hangende was — de afrekening, inclusief de vraag wie als in het ongelijk gestelde partij geldt, volgt dus later.
De les
Voor afgewezen inschrijvers: een goed onderbouwd bezwaarschrift gevolgd door een UDN-vordering kan volstaan om een aanbesteder tot inkeer te brengen zonder dat de Raad ooit ten gronde oordeelt — de intrekking en heraanbesteding zíjn dan uw resultaat. Laat u niet afschrikken door het woord ‘verwerping’ in het dictum: dat is hier louter de formele afhandeling van een vordering die haar voorwerp verloor. Weet ook dat de kostenregeling kan worden uitgesteld wanneer uw annulatieberoep nog loopt. Voor aanbesteders: wie een betwiste gunning wil rechtzetten, moet de gunningsbeslissing uitdrukkelijk intrekken — een informele beslissing om de opdracht te ‘verbreken’ en opnieuw in de markt te zetten volstaat niet om de procedure te beëindigen. Zaventem begreep dat en zette de intrekking alsnog formeel recht, met verwijzing naar de rechtszekerheid.
Te onthouden
- Een uitdrukkelijke intrekking van de bestreden gunningsbeslissing ontneemt de UDN-vordering haar voorwerp; de Raad van State verwerpt de vordering dan zonder over de grond te oordelen.
- Een informele beslissing om de opdracht te ‘verbreken’ en opnieuw in de markt te zetten volstaat daarvoor niet — Zaventem trok de gunningsbeslissing daarom op 5 december 2022 alsnog uitdrukkelijk in, met verwijzing naar de rechtszekerheid.
- Omdat het verzoekschrift ook tot nietigverklaring strekte en de procedure verderliep, hield de Raad de kosten in beraad in plaats van ze meteen af te rekenen.
- De tijdslijn is opvallend kort: gunning op 17 oktober, verzoekschrift op 21 november, intrekking op 5 december, arrest op 9 december 2022.
- Het praktische resultaat voor PwC — de gunning aan GD & A is van de baan en de opdracht wordt heraanbesteed — kwam er zonder inhoudelijk arrest.
Waarop letten
- Het onderscheid tussen het ‘verbreken’ van de opdracht en het formeel intrekken van de gunningsbeslissing — alleen dat laatste beëindigt het geschil.
- De verwerping wegens verlies van voorwerp zegt niets over de gegrondheid van de bezwaren van de verzoekende partij.
- De kostenregeling volgt pas in het annulatieluik; wie de rechtsplegingsvergoeding wil recupereren, moet dat luik dus opvolgen.
- Bezwaren eerst kenbaar maken aan de aanbesteder kan de intrekking versnellen, maar vervangt de beroepstermijnen niet.
Stel jezelf de vraag
Maakt u als afgewezen inschrijver uw bezwaren eerst kenbaar aan de aanbesteder vóór u naar de Raad van State stapt — en houdt u de UDN-termijn daarbij scherp in het oog? Beseft u dat een ‘verwerping’ wegens verlies van voorwerp iets fundamenteel anders is dan een verwerping ten gronde? Weet u dat de kosten in beraad kunnen worden gehouden zolang uw annulatieberoep loopt, en dat de afrekening dus later volgt? En als aanbesteder: trekt u een betwiste gunningsbeslissing uitdrukkelijk en formeel in, of vertrouwt u op een vage ‘verbreking’ die het voorwerp van het beroep intact laat?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →