Schorsing gewonnen, dan stilgevallen: zonder annulatieberoep verliest Interoffice Sobete zijn schorsing — maar Mol betaalt wel de rekening
Interoffice Sobete Tongeren had de gunning van de raamovereenkomst voor schoolbenodigdheden van de gemeente Mol aan de NV Baert met succes doen schorsen, maar stelde daarna geen beroep tot nietigverklaring in, zodat de Raad van State de schorsing moest opheffen; omdat de gemeente haar gunningsbeslissing intussen zelf had ingetrokken, kwamen het rolrecht, de bijdrage en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro toch ten laste van de gemeente.
Wat gebeurde er?
Op 5 mei 2022 gunde de gemeente Mol de overheidsopdracht ‘raamovereenkomst voor leveringen van schoolbenodigdheden gedurende 2 jaar (mogelijkheid tot 1x stilzwijgende verlenging met 1 jaar)’ aan de NV Baert. De BV Interoffice Sobete Tongeren stelde op 23 mei 2022 een vordering in tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van die beslissing. Zij haalde haar slag thuis: bij arrest nr. 254.108 van 24 juni 2022 beval de Raad van State de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Daarna gebeurde er van de kant van de verzoekende partij niets meer. Zij diende geen verzoekschrift in om de nietigverklaring van de bestreden beslissing te vorderen. Artikel 17, § 4, derde lid van de gecoördineerde wetten op de Raad van State laat dan geen keuze: de Raad is ertoe gehouden de uitgesproken schorsing op te heffen. De kamervoorzitter stelde bij beschikking van 10 oktober 2022, met toepassing van artikel 26, § 2 van het Regentsbesluit van 23 augustus 1948, aan de partijen voor om de zaak niet op een openbare terechtzitting te behandelen tenzij een van hen daarom zou verzoeken. Geen enkele partij vroeg een zitting, zodat het debat werd gesloten en de zaak op 6 december 2022 in beraad werd genomen. Ondertussen hadden de partijen de Raad wel iets belangrijks laten weten: bij brieven van respectievelijk 18 oktober 2022 (de gemeente) en 3 november 2022 (Interoffice Sobete) deelden zij mee dat het college van burgemeester en schepenen van Mol de bestreden gunningsbeslissing op 30 juni 2022 — zes dagen na het schorsingsarrest — had ingetrokken. Dat verklaart meteen waarom de verzoekende partij geen annulatieberoep meer instelde: het praktische doel was bereikt. Voor de kostenregeling was die intrekking doorslaggevend. De Raad oordeelde dat het, gelet op de intrekking van de bestreden beslissing, past de kosten ten laste van de verwerende partij te leggen: het rolrecht van de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, de bijdrage en de door de verzoekende partij gevraagde rechtsplegingsvergoeding. Het arrest heft de bij arrest nr. 254.108 bevolen schorsing op, verwijst de gemeente Mol in de kosten — een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro ten gunste van Interoffice Sobete — en verwijst de tussenkomende partij Baert in de kosten van haar tussenkomst, begroot op een rolrecht van 150 euro.
Waarom doet dit ertoe?
Veel inschrijvers denken dat een schorsingsarrest het einde van de strijd is. Dit arrest laat zien dat het juridisch net het begin is. Wie na een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid geen beroep tot nietigverklaring instelt, verliest de schorsing automatisch: artikel 17, § 4, derde lid geeft de Raad geen beoordelingsmarge. In veel gevallen is dat zonder gevolg — hier had de gemeente haar gunningsbeslissing al ingetrokken, zodat er niets meer viel te schorsen. Maar wanneer de aanbesteder de beslissing níét intrekt en de inschrijver de annulatietermijn laat verstrijken, herleeft de bestreden gunning gewoon. De schorsing is dan een bewarende maatregel geweest die met terugwerkende kracht zijn nut verliest. Tegelijk bevestigt het arrest de andere kant van de medaille: het intrekken van een geschorste gunning is voor de aanbesteder geen kosteloze uitweg. Zes dagen na het schorsingsarrest trok Mol haar beslissing in, en toch draagt zij het rolrecht, de bijdrage en 700 euro rechtsplegingsvergoeding. De inschrijver die het schorsingsarrest behaalde, komt dus niet met lege handen te staan, ook al eindigt de procedure formeel met de opheffing van zijn eigen schorsing. Merk ten slotte op hoe soepel het procedureverloop was: op voorstel van de kamervoorzitter werd de zaak zonder openbare terechtzitting behandeld, en beide partijen hielden de Raad spontaan op de hoogte van de intrekking. Dat is de kortste route naar een zuiver sluitstuk.
De les
Hebt u een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid verkregen, ga dan niet stilzitten. Zolang de aanbesteder de bestreden beslissing niet formeel en definitief heeft ingetrokken, moet u een beroep tot nietigverklaring instellen; doet u dat niet, dan wordt de schorsing opgeheven en staat de gunning weer overeind. Vraag de aanbesteder dus schriftelijk om bevestiging van de intrekking vóór u beslist de annulatieprocedure te laten vallen, en stuur die bevestiging naar de Raad — hier deden beide partijen dat, wat het arrest vereenvoudigde. Vergeet in elk geval niet uitdrukkelijk de rechtsplegingsvergoeding te vragen: Interoffice Sobete deed dat en kreeg 700 euro, bovenop rolrecht en bijdrage, hoewel de uitkomst formeel de opheffing van haar eigen schorsing was. Bent u aanbesteder, dan luidt de les nuchter: een geschorste gunning intrekken is de juiste reflex om de procedure recht te zetten, maar u betaalt de kosten van het geding. En de tussengekomen begunstigde draagt enkel het rolrecht van zijn eigen tussenkomst, hier 150 euro.
Te onthouden
- Stelt de verzoekende partij na een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid geen beroep tot nietigverklaring in, dan moet de Raad van State krachtens artikel 17, § 4, derde lid de schorsing opheffen; er is geen beoordelingsmarge.
- De schorsing was hier bevolen bij arrest nr. 254.108 van 24 juni 2022; de gemeente Mol trok haar gunningsbeslissing op 30 juni 2022 in, zes dagen later.
- Wegens die intrekking legde de Raad de kosten ten laste van de gemeente: rolrecht van 200 euro, bijdrage van 22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro voor de verzoekende partij.
- De tussenkomende partij, begunstigde van de gunning, draagt enkel het rolrecht van haar tussenkomst, begroot op 150 euro.
- Met toepassing van artikel 26, § 2 van het Regentsbesluit kan de kamervoorzitter voorstellen de zaak zonder openbare terechtzitting te behandelen; vraagt geen enkele partij een zitting, dan wordt het debat gesloten.
- Beide partijen brachten de Raad spontaan op de hoogte van de intrekking, bij brieven van 18 oktober en 3 november 2022.
Waarop letten
- Het onderscheid tussen het praktische resultaat (de gunning is van de baan door de intrekking) en het procedurele gevolg (de schorsing wordt opgeheven omdat er geen annulatieberoep volgde).
- De termijn om het beroep tot nietigverklaring in te stellen — die loopt door terwijl u onderhandelt of afwacht.
- De uitdrukkelijke vraag om een rechtsplegingsvergoeding: de Raad kende hier de ‘door de verzoekende partij gevraagde’ vergoeding toe.
- Het feit dat een raamovereenkomst met stilzwijgende verlenging over meerdere jaren loopt, wat de inzet van een schorsing vergroot.
Stel jezelf de vraag
Weet u dat een schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid automatisch wordt opgeheven wanneer u nadien geen verzoekschrift tot nietigverklaring indient? Hebt u, vóór u die stap overslaat, een schriftelijke bevestiging dat de aanbesteder de bestreden beslissing definitief heeft ingetrokken? Vraagt u in uw procedurestukken uitdrukkelijk de rechtsplegingsvergoeding, ook wanneer de zaak op een opheffing lijkt af te stevenen? En als aanbesteder: beseft u dat het intrekken van een geschorste gunning u het rolrecht, de bijdrage en de rechtsplegingsvergoeding kost, ook zonder uitspraak ten gronde?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →