Vivalia trekt de geschorst dreigende epicerie-gunning in: Bidfoods beroep valt zonder voorwerp, maar de intercommunale betaalt de rekening
Bidfood vorderde bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing van de beslissing waarmee Vivalia lot 1 van een raamovereenkomst voor de levering van kruidenierswaren aan haar restauratiedepartement aan Sligro als eerst gerangschikte leverancier gunde, maar toen Vivalia die gunning introk en de intrekking definitief werd, verloor het beroep zijn voorwerp — waarna de Raad van State de intrekking als een verkapte vernietiging in het voordeel van Bidfood behandelde en Vivalia, als de in het ongelijk gestelde partij, tot de kosten en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro veroordeelde.
Wat gebeurde er?
De intercommunale vereniging Vivalia organiseerde een overheidsopdracht voor de levering van kruidenierswaren voor de behoeften van haar departement restauratie, in de vorm van een raamovereenkomst. Bij beslissing van 22 maart 2022 gunde de directeur-generaal van Vivalia lot 1 van die opdracht aan de NV Sligro, aan de NV Bidfood en aan de NV Solucious, waarbij Sligro als eerste in de rangschikking van de leveranciers van de raamovereenkomst werd geplaatst. Bidfood, die zich benadeeld achtte, stelde op 27 mei 2022 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in tegen die gunningsbeslissing. De zaak werd eerst vastgesteld op de zitting van 15 juni 2022, daarna sine die uitgesteld, en uiteindelijk opnieuw vastgesteld op 14 december 2022. Nog voor de zaak ten gronde kon worden behandeld, trok Vivalia haar eigen beslissing echter in: bij beslissing van 9 juni 2022 werd de bestreden gunning ingetrokken, en die intrekking werd bij aangetekende brieven van 10 juni 2022 aan alle inschrijvers betekend, met vermelding van de beroepsmogelijkheden en van de na te leven vormen en termijnen. Geen enkele inschrijver vorderde binnen de voorgeschreven termijn de vernietiging van de intrekkingsbeslissing, zodat de intrekking als definitief kon worden beschouwd en het beroep van Bidfood zijn voorwerp had verloren. Over de kosten oordeelde de Raad dat het verdwijnen van de bestreden akte, als gevolg van de intrekking, een vorm van verkapte vernietiging is (‘succédané d’une annulation contentieuse’): krachtens artikel 30/1 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State geldt de verwerende partij dan als de in het ongelijk gestelde partij en de verzoekende partij als de in het gelijk gestelde partij. Bidfood had in haar verzoekschrift een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro gevraagd en vroeg ter zitting de indexering ervan tot 770 euro. De Raad willigde dat in. Hij besliste dat er geen aanleiding meer was om over de vordering uitspraak te doen, en legde de kosten ten laste van Vivalia: het rolrecht van 200 euro, de bijdrage van 22 euro en de aan Bidfood toegekende rechtsplegingsvergoeding van 770 euro.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont een patroon dat in het aanbestedingscontentieux geregeld terugkeert: een afgewezen of laag gerangschikte inschrijver vecht een gunning aan, en nog voor de rechter ten gronde oordeelt, trekt de aanbesteder zijn eigen beslissing in. Formeel eindigt de zaak dan ‘zonder voorwerp’, maar dat betekent niet dat de inschrijver met lege handen achterblijft. De winst zit in twee dingen. Ten eerste het praktische resultaat: de betwiste gunning is van de baan en de aanbesteder moet de procedure hernemen. Ten tweede de kostenregeling: omdat de Raad de intrekking als een verkapte vernietiging beschouwt, is de aanbesteder de verliezende partij en recupereert de inschrijver zijn rechtsplegingsvergoeding en kosten. Het arrest bevestigt ook de voorwaarde waaronder de intrekking het beroep zonder voorwerp maakt: zij moet aan alle inschrijvers zijn betekend met vermelding van de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen, en pas wanneer niemand ze binnen de termijn aanvecht, wordt zij definitief. Voor aanbesteders is de boodschap dubbel: een geschorst dreigende gunning intrekken is een geldige manier om een procedure recht te zetten, maar het is geen kosteloze uitweg.
De les
Vecht u als afgewezen of laag gerangschikte inschrijver een gunning aan en trekt de aanbesteder daarna zijn beslissing in, behandel het vervolg dan niet als een verloren zaak. Vorder uw rechtsplegingsvergoeding — hier tot 770 euro geïndexeerd — en uw kosten: de Raad ziet de intrekking als een verkapte vernietiging in uw voordeel, zodat de aanbesteder de in het ongelijk gestelde partij is. Controleer wel of de intrekking aan alle inschrijvers is betekend met de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen, want dat maakt haar definitief en ontneemt het beroep zijn voorwerp. Bent u aanbesteder, dan luidt de les: een aangevochten gunning intrekken om de opdracht over te doen is legitiem, maar u draagt daarvan de kosten en de rechtsplegingsvergoeding als de verliezende partij.
Te onthouden
- Trekt de aanbesteder de bestreden gunningsbeslissing in, dan verliest het beroep zijn voorwerp en spreekt de Raad van State zich niet meer ten gronde uit.
- De intrekking is pas definitief wanneer geen enkele inschrijver ze binnen de voorgeschreven termijn aanvecht; ze moet daarom aan álle inschrijvers worden betekend met vermelding van de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen.
- De intrekking geldt als een verkapte vernietiging (‘succédané d’une annulation contentieuse’): de aanbesteder is de in het ongelijk gestelde partij in de zin van artikel 30/1 van de gecoördineerde wetten.
- Vivalia droeg de kosten: rolrecht 200 euro, bijdrage 22 euro en een tot 770 euro geïndexeerde rechtsplegingsvergoeding voor Bidfood.
- De oorspronkelijke gunning van 22 maart 2022 betrof lot 1 van een raamovereenkomst voor kruidenierswaren, met Sligro als eerst gerangschikte leverancier vóór Bidfood en Solucious.
Waarop letten
- De correcte en tijdige betekening van de intrekking aan alle inschrijvers — dat bepaalt wanneer ze definitief wordt.
- Het onderscheid tussen het praktische resultaat (de opdracht moet worden overgedaan) en het ontbreken van een inhoudelijk arrest over de aangevoerde grieven.
- De mogelijkheid om de rechtsplegingsvergoeding ter zitting te laten indexeren.
- Dat een intercommunale, net als een klassieke aanbesteder, de kosten draagt wanneer zij haar eigen gunning intrekt.
Stel jezelf de vraag
Beseft u dat een door de aanbesteder ingetrokken gunning uw beroep zonder voorwerp maakt, maar dat u als de in het gelijk gestelde partij uw rechtsplegingsvergoeding en kosten kunt recupereren? Hebt u uw rechtsplegingsvergoeding gevorderd en, waar mogelijk, de indexering ervan gevraagd (hier van 700 naar 770 euro)? Hebt u nagegaan of de intrekking aan alle inschrijvers is betekend met vermelding van de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen, zodat ze definitief is? Weet u als aanbesteder dat het intrekken van een aangevochten gunning u, ook zonder inhoudelijk oordeel, als de verliezende partij de kosten en de rechtsplegingsvergoeding oplevert?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →