Loutere prijsbevestiging volstaat niet als algemeen prijsonderzoek bij aanzienlijk lagere offerteprijs
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor transactioneel drukwerk omdat de aanbestedende overheid geen afdoend algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd op de aanzienlijk lagere totaalprijs van de gekozen inschrijver, en zich voor een opvallend lage eenheidsprijs heeft beperkt tot een nietszeggende prijsbevestiging in plaats van een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen op te starten.
Wat gebeurde er?
De FOD Financiën schrijft als aangewezen beheerder een gezamenlijke opdracht uit voor het drukken en couverteren van transactioneel drukwerk. De prijs weegt 95 van de 100 punten. Er worden drie regelmatige offertes ontvangen. De totaalprijs van de gekozen inschrijver ligt meer dan 24% onder die van de verzoekende partij en meer dan 36% onder die van de derde inschrijver. Voor de post 'verzendklare documenten in enveloppen C5/C6' — een belangrijke post met een geraamd volume van 35 miljoen eenheden per jaar — biedt de gekozen inschrijver een eenheidsprijs die aanzienlijk onder de raming én minder dan de helft van de eenheidsprijzen van de andere inschrijvers bedraagt. De aanbestedende overheid vraagt de gekozen inschrijver enkel om deze prijs te bevestigen, wat deze doet met een beknopt 'we bevestigen de prijzen'. In het gunningsverslag wordt geconcludeerd dat alle prijzen normaal zijn. De verzoekende partij vordert de schorsing.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest verduidelijkt de verhouding tussen het algemeen prijsonderzoek (art. 35 KB 2017) en het bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen (art. 36 KB 2017). De Raad stelt dat wanneer de totaalprijs van een inschrijver in niet onaanzienlijke mate lager ligt dan die van de andere inschrijvers en de raming, dit minstens enige argwaan moet wekken en aanleiding moet geven tot een afdoend algemeen prijsonderzoek. Een vergelijking met prijzen uit een twee jaar oude opdracht is daarvoor geen betrouwbare maatstaf, zeker niet wanneer die vergelijking materiële vergissingen bevat. Voor een specifieke post die aanzienlijk onder de raming en onder de helft van de andere eenheidsprijzen ligt, volstaat een loutere vraag om prijsbevestiging ('is dit echt uw prijs?') met een 'ja' als antwoord niet als afdoend prijsonderzoek. De aanbestedende overheid had in die omstandigheden het bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen moeten opstarten.
De les
Een loutere prijsbevestiging is geen prijsonderzoek. Wanneer een eenheidsprijs of totaalprijs aanzienlijk lager ligt dan de raming en de overige offertes, moet de aanbestedende overheid concrete, verifieerbare elementen opvragen die de normaliteit van de prijs verantwoorden. Een vergelijking met historische prijzen uit een eerdere opdracht is geen betrouwbaar alternatief voor een actuele raming. Bij een opvallend afwijkende prijs die niet afdoend wordt verklaard door het algemeen prijsonderzoek, moet het bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen worden opgestart.
Stel jezelf de vraag
Beperkt uw prijsonderzoek zich tot een loutere vraag om bevestiging van de opgegeven prijzen? Hebt u de totaalprijzen en de individuele eenheidsprijzen vergeleken met de raming en de andere offertes? Beschikt u over concrete, verifieerbare elementen die de normaliteit van opvallend lagere prijzen verantwoorden?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →